- مقدمۀ کنگره 1
- اشاره 2
- سرآغاز 5
- اشاره 5
- دربارۀ این جستار 8
- سپاس 8
- وعده 9
- اشاره 10
- جغرافیای تاریخی قم 10
- دیرینۀ قم 14
- اقسام حاکمان محلی 17
- پایتختی قم و اهمیت سیاسی آن 20
- اشاره 25
- 1 و 2.گیو و گودرز 25
- حاکمان پیش از اسلام 25
- 5.شیرزاد 26
- 4.قباد پسر بیژن(قباد بیژن). 26
- 3.بیژن پسر گیو 26
- حاکمان پس از اسلام 27
- قرن اول و دوم 27
- اشاره 27
- 8.یزید بن معاویۀ بجلی 28
- 7.عروه بن زید 28
- 6.ابو موسی اشعری 28
- 9.مطرّف بن مغیره بن شعبه 29
- 10.یزدان فاذار 30
- 11.خربنداد(/خرپنداد) 37
- 12.مقاتل بن حکیم عکّی 37
- 13.طریف بن غیلان(عجلان) 38
- خروج قم از مضافات اصفهان و استقلال اداری 38
- اشاره 38
- 14.عبد اللّه بن کوشید 45
- 17.حمزه بن یسع اشعری 46
- 16.حسن بن تحتاج(تحتاخ) 46
- 15.عاصم بن کوشید 46
- 18.علی بن حمزه 47
- 20.علی بن عیسی بن ماهان 48
- 19.عامر بن عمران بن عبد اللّه اشعری 48
- 21.هرثمه بن اعین 49
- 22.موسی بن خزرج 50
- اشاره 50
- قرن سوم 50
- 24.یحیی بن عمران 51
- 23.احمد بن اسحاق اشعری 51
- 25.علی بن هشام مروزی 52
- 26.علی بن هاشم 53
- 28.جعفر بن داوود قمی 54
- 27.علی بن عیسی بن موسی طلحی 54
- 29.محمّد بن هاشم بادغیسی 54
- 31.احمد بن منصور 56
- 32.المنتصر بالله 56
- 34.محمّد بن ادریس قمی کاتب 56
- 33.احمد بن محمّد بن رستم 56
- 30.ابو جارود منذر بن منصور 56
- 36.مفلح ترکی 57
- 37.مادرانی 57
- 35.یحیی بن هرثمه 57
- 38.محمّد بن مجمّع 58
- 40.احمد بن علی مرورودی 58
- 39.مفوض الی الله 58
- 41.ابو العباس احمد بن علی 59
- 44.المکتفی بالله 60
- 43.ادکوتکین(یدکوتکین/اذکوتکین) 60
- 42.احمد بن عبد العزیز بن ابی دلف 60
- 45.-48 احمد بن محمّد بن یحیی فیروز و محمّد بن ابی مریم و احمد بن ابی 60
- 48.محمّد بن ابراهیم 61
- 46 و 47.عبّاس بن فضل و بشر بن فرج 61
- 49.برون(بیرون)ترکی 62
- 50.احمد بن محمّد(فیروزان) 63
- 53.یحیی بن اسحاق 64
- 51.کوتکین 64
- 52.اسد بن جمهود 64
- 54.عباس بن عمرو غنوی 65
- 55.حسین بن حمدان 65
- 56.ابو علی احمد بن محمّدبنرستم اصفهانی 68
- 57.محمّد بن ادریس قمی کاتب 68
- قرن چهارم 69
- اشاره 69
- 58.ابو الحسن بن احمد صیمری 70
- 59.احمد بن علی خراسانی 70
- 60.احمد بن علی بن صعلوک 70
- 61.ابو مسلم محمّد بن بحر اصفهانی 71
- 62.علی بن محمّد بن سهل دینوری 72
- 64.مؤیّد الدوله 72
- 63.حسن بن قاسم 72
- 66 و 67 جعفر بن احمد بابویه و حسین بن محمّد سردابی 73
- 65.اسماعیل جیلی 73
- 68.ابو علی حسن بن محمّد قمی 74
- 70.ابو شهاب(یا ابو هاشم)عبد اللّه بن محمّد اصفهانی 75
- 69.زید بن احمد بن بحر اصفهانی 75
- 71.ابو عبد اللّه حسین بن محمّد اصفهانی(کاموئی) 77
- 72.ابو القاسم علی بن محمّد بن حسن کاتب 77
- قرن پنجم 78
- اشاره 78
- 73.شهریوش(شهرنوش/شهربوش) 79
- 75.میر ابو الفضل عراقی 81
- 74.ابو سهل حمدونی 81
- اشاره 82
- 76.ملکشاه سلجوقی 82
- قرن ششم 82
- 77.کوکجه 83
- اشاره 84
- قرن هفتم 84
- 78.آباقا خان 85
- 79.غازان خان 85
- اشاره 87
- قرن هشتم 87
- حکومت خاندانهای محلّی 87
- دورۀ فترت 88
- خاندان صفی 89
- 80.خواجه تاج الدین علی 92
- 81.خواجه علی صفی 93
- 82.غیاث الدین امیر محمّد 95
- 84.خواجه اصیل الدین قمی 95
- 83.خواجه عماد الدین محمود 95
- 85.خواجه ابراهیم قمی 96
- 86.خواجه محمّد قمی 97
- 87.پیر احمد ساده 98
- اشاره 99
- قرن نهم 99
- 89.عبد اللّه پروانچی 101
- الف.تیموریان 101
- 88.امیرزاده خلیل 101
- 91.قتلق خواجه 102
- 90.سعد وقاص 102
- 92.الیاس خواجه 103
- 93.سلطان محمّد بهادر 105
- 94.شاه قاضی(غازی) 108
- 95.امیرک احمد بن فیروز شاه 108
- 96.امیر درویش علی میرک 108
- 97.خواجه یحیی قمی 109
- ب.ترکمانان(آق قویونلوها و قره قویونلوها) 110
- 98.جهانشاه ترکمان 110
- اشاره 110
- 99.شاه ولی قوز 111
- 100.شاه حاجی بیک ورودی همدانی 112
- 102.اوزون حسن 113
- 101.اسکندر کابدار 113
- 103.یعقوب میرزا 115
- 104.منصور بیک سهراب 115
- قرن دهم 116
- 105.آیبه سلطان 116
- 106.اسلمش بیک 117
- دورۀ صفویه 119
- اشاره 119
- 107.شاه اسماعیل صفوی 120
- 108.آقا فتح اللّه خان کمترین 120
- 112.شاه قلی خلیفه 121
- 109.آقا کمال الدین حسین 121
- 111.شاه طهماسب صفوی 121
- 110.دور میش خان شاملو 121
- 113.علیقلی خلیفۀ ذو القدر 122
- 114.القاس میرزا 122
- 115.ولی خلیفۀ شاملو 123
- 116.حیدر بیگ جاپوق(جابوق) 124
- 117.ابراهیم بیگ 125
- 118.علیقلی سلطان ذو القدر 126
- 119.سلیمان خلیفۀ ترکمان 126
- 120.حسین خان بیگ شاملو 128
- قرن یازدهم 128
- 121.حسن صلایی اصفهانی 128
- 122.حسینقلی بیگ 129
- دورۀ افشاریان و زندیان 130
- اشاره 130
- 123.فریدون خان گرجی 131
- 124.حسین خان 132
- 125.نجف خان زندی 133
- اشاره 135
- قرن سیزدهم 135
- دورۀ قاجار 135
- 127.حاجی محمّد حسین خان 136
- 129.اسد اللّه خان 136
- 128.محمّد تقی بیگ 136
- 126.کربلایی حسین بیگ 136
- 130.میرزا ابو القاسم 136
- 132.عبد اللّه خان امین الدوله 137
- 131.حاج حسین صدر اصفهانی 137
- 133.کیکاووس میرزا 138
- 134.آقا خان محلاّتی 139
- 135.میرزا ابو طالب خان قزوینی 141
- 136.ذو الفقار خان 142
- 139.عبد العلی خان ادیب الملک 144
- 138.جهانسوز خان 144
- 137.میرزا عبد الباقی خان قزوینی 144
- 140.محمّد حسین خان شاهسون(شهاب الملک) 145
- 142.میرزا سیّد مهدی 146
- 143.میرزا سیّد یوسف خان 146
- 141.علیخان سنقری ریش بلند 146
- 144 و 145.میرزا حسن خان و میرزا علی خان. 147
- 146.حاجی عباس قلیخان قجر 147
- 147.حاجی حبیب اللّه خان 147
- 148.کامران میرزا 148
- 149.میرزا محمّد حسین 149
- 152.میرزا سیّد مهدی تفرشی 149
- 151.میرزا محمّد حسین 149
- 150.شاهزاده عبّاس میرزا ملک آرا 149
- 154.علی نقی میرزا 150
- 153.محمّد مهدی خان اعتضاد الدوله 150
- 156.سپهدار 151
- 157.سیّد حسین متولی باشی 151
- 155.امین الدوله عبد اللّه خان اصفهانی 151
- 158.محمّد حسن خان معظم الدوله 152
- 159.عبّاس میرزا اعتضاد الدوله 153
- 161.میرزا سیّد رضا خان بدیع الملک 154
- 162.میرزا علی نقی خان مشاور السلطان 154
- 160.نصر اللّه خان امیر تومان 154
- 163.علی اکبر خان کرکری 155
- 165.طاهر تفرشی 155
- اشاره 155
- دورۀ پهلوی 155
- نمایندگان قم در مجلس شورای ملّی 157
- فتح اللّه خان بیگدلی 157
- سیّد ابو الفضل تولیت(تولیتی) 158
- میرزا ابراهیم مسعودی قمی 158
- شیخ محمود واعظ قمی 158
- میرزا علیرضا پیشوایی قمی 158
- میرزا علی اصغر دربانی 158
- میرزا علی حق نویس 158
- محمّد صادق صادقی گیوی(خلخالی) 159
- محمّد رضوانی 159
- فضل اللّه صدر 159
- محمّد یزدی 159
- احمد طباطبایی قمی 159
- سید شفیع شکرایی 159
- سیّد محمود مدرّسی روحانی 159
- نمایندگان مجلس شورای اسلامی 159
- محمّد اسماعیلی مقدم 160
- سید طه هاشمی طغر الجردی 160
- سید علی محمّد یثربی قمی 160
- سید محمّد میر محمّد(میر محمّدی) 160
- محمّد علی شرعی 160
- احمد بیگدلی آذری قمی 160
- حسین ایرانی 160
- علی بنایی قمی 160
- محمّد رضا آشتیانی 160
- استانداران قم 161
- فرمانداران قم پس از انقلاب 161
- کتابنامه 162
پس از فتح شیراز به قم آمد و پس از مدّتی درنگ در قم،آمادۀ لشکرکشی به فیروزکوه شد تا امیر حسین کیای چلاوی را از میان بردارد. (1)
*
دورۀ صفویه
اشاره
شاهان صفویه،خود را از نسل رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله و سلّم.سرسپردۀ به خاندان صفی الدین اردبیلی می دانستند.شاه سلیمان صفوی،توانست قره قویونلوها،آق قویونلوها،بقایای گورکانیان و بسیاری دیگر از مدّعیان را کنار بزند.وی در سال 908 ه.ق.تقریبا بر بخشهای مهمّی از ایران چیره شد و از آن پس،فرزندان شیخ صفی الدین اردبیلی،عارف مشهور،23 سال در کمال اقتدار در حالی حکومت کردند که چون شعار تشیّع می دادند،مشروعیت حکومتشان کمتر مورد سؤال قرار می گرفت؛چنان که بعدها نادر افشار نیز تا مدتی سنگ صفویه را بر سینه می زد و به نام آنان،افغانها را بر سر جای خود نشاند و حتّی پس از نادر نیز کریمخان زند،نخست،خود را وکیل السلطنۀ اسماعیل سوم صفوی (نوۀ سلطان حسین)خواند تا مشروعیتی کسب کند.
در حکومت صفویه-که با حملۀ افغان ها به سال 1142 ه.ق.عملا پایان یافت-ایران کشوری شیعی شناخته شد و بسیاری چیزها تغییر کرد.از رهگذر شعار تشیّع،قم نیز که مرکز دیرین شیعیان بود،ارزشی ویژه یافت.
1- 1) .همان،صص 101-102.