حاکمان قم صفحه 15

دربارۀ چندوچون قدمت قم،مناسب تر آن است که به نوشتۀ یکی از پژوهندگان دراین باره بسنده کنیم:

در«باستانی»یا«اسلامی(مستحدث)»بودن شهر قم،اختلاف است.

بلاذری،یعقوبی،ثعالبی،ابن اعثم کوفی،ابو حنیفۀ دینوری،ابن فقیه،فردوسی و سید ظهیر الدین مرعشی،از شهر باستانی قم،یاد کرده اند.ابن فقیه و عبد الجلیل قزوینی رازی،دو حدیث از امام علی علیه السّلام در تمجید از مردم قم،آورده اند که دیدگاه آنها را دربارۀ وجود شهر قم در روزگار آن حضرت می رساند،چنان که وقتی بلاذری از فتح قم در سال 23 هجری به فرماندهی ابو موسی اشعری سخن می گوید،وجود شهر را در این نقطه پذیرفته است.در روزگار ما نیز مرحوم رشید یاسمی و استاد علی اصغر فقیهی و دکتر سید حسین مدرّسی طباطبایی بر این دیدگاه اند.

در برابر،ابو دلف عجلی،سمعانی،ابو الفدا و یاقوت حموی قرار دارند که شهر قم را ساختۀ مسلمانان می دانند.یاقوت،بنای شهر را در سال 83 هجری می داند که عبد الرحمان بن محمّد بن اشعث(والی سیستان)علیه حجّاج،خروج کرد و شکست خورد و گروهی از آل