حاکمان قم صفحه 157

بوده که پیش از آن،حاکم یا والی خوانده می شدند و تقریبا همه کارۀ شهر،و در رتق وفتق امور،تا حدّ بسیاری مختار بودند.

بنابراین،بهتر آن دیدیم که در این دوره،فرمانداران،شهرداران و نمایندگان مجلس را در کنار هم،زمامدار شهر بینگاریم.البته در دورۀ پس از انقلاب،در بسیاری از شهرها،نمایندگان ولیّ فقیه نیز مطرح اند که به طور جداگانه،اختیاراتشان باید بررسی شود.

درهرحال،نتوانستیم فهرست کاملی از فرمانداران پیش از انقلاب در قم تهیه کنیم.شهرداران نیز چنین سرنوشتی داشتند.اینک به ذکر نام نمایندگان مجلس شورای ملّی و شورای اسلامی بسنده می کنیم و فرمانداران و استانداران پس از انقلاب را نیز بر آنها می افزاییم. (1)

*

نمایندگان قم در مجلس شورای ملّی

فتح اللّه خان بیگدلی

نمایندۀ قم در نخستین دورۀ مجلس ملّی است.در این دوره،نخست، میرزا ابراهیم مسعودی قمی برگزیده شد،ولی اعتبارنامۀ او رد شد و در رأی گیری دوباره،فتح اللّه خان بیگدلی و شیخ محمود واعظ،به مجلس