حاکمان قم صفحه 29

شهرها،جز جزیره و شام و مصر به فرمان او گردن نهادند.عبد الملک از این نواحی حمایت می کرد و برای ادارۀ آنها کارگزارانی از جانب خویش فرستاده بود.ازاین رو،مختار یزید بن معاویۀ بجلی را بر اصفهان و قم و مضافات آنها گماشت. (1)

9.مطرّف بن مغیره بن شعبه

وی نخست عامل حجّاج بن یوسف ثقفی در مدائن بود؛اما پس از ملاقات با چند تن از خوارج،به آنها متمایل شد و در سال 77 هجری از فرمانبرداری حجاج سرباز زد و در برابر او قیام نمود،به ایران آمد و در قم ماند.وی به امرای اطراف،نامه نوشت و از آنها خواست که به یاری او بشتابند. (2)به گفتۀ ابن أثیر،وی کارگزارانش را به مناطق اطراف فرستاد و مردم نزد او گرد آمدند. (3)

بنابر نقل و نقد مرحوم فقیهی،از گزارش بلعمی چنین به دست می آید که مردم قم تنها به دلیل دشمنی با خلفای اموی با مطرّف بیعت کردند و او را برای حرکت بر ضد حجاج یاری رساندند.وی از این مطلب،چنین برداشت کرده است که مردم قم،پیش از آمدن اشعریها نیز شیعه بوده اند. (4)در هرحال،از کاشان و ری نیز کسانی به یاری مطّرف شتافتند.

1- 1) .«الأخبار الطوال»ترجمۀ صادق نشأت،ص 314.
2- 2) .«تاریخ الطبری»ج 6،صص 290-295؛«الکامل»ج 4،ص 62 به بعد.
3- 3) .«الکامل»ج 4،ص 435.
4- 4) .«تاریخ مذهبی قم»ص 47 و 48؛ [1]فصلنامۀ«نامۀ قم»شمارۀ 1 و 2،ص 28.