حاکمان قم صفحه 30

10.یزدان فاذار

برخی این نام را معرّب«یزدان پایدار»دانسته اند؛اما درست تر آن است که آن را معرّب«یزدان پدر»بدانیم،چنان که مرحوم فقیهی نیز بر همین رأی بوده است. (1)

در اواخر قرن اول و اوایل قرن دوم هجری،ساکنان دهکده هایی که مجموعا قم را تشکیل می دادند،عموما زردشتی و دهقان بودند و تقریبا از لحاظ حکومت جوان و تازه کار اسلامی-که خلفای اموی در این وقت عهده دار آن بودند-فراموش شده و دور افتاده بودند و می توان گفت که از هرلحاظ،به خود واگذاشته شده بودند.تنها حملات و غارت های مردم دیلم،گاه گاهی زندگی آرام و بی سرو صدای آنها را به هم می زد.رئیس قم در این هنگام،یزدان فاذار بود که به نظر می رسد ریاست مذهبی نیز داشته است.

بنابر آنچه از گزارشهای گوناگون به دست می آید،وی حاکم مطلق منطقه و مردی فرزانه بوده است و میزان نفوذ و اقتدار او به گونه ای بوده که ظاهرا حاکمان منصوب از سوی خلفای اسلامی،دخالتی در امور قم نمی کرده اند.وی برای حراست و دفاع از دهکده های مزبور در مقابل غارتگریها و یورشهای راهزنان معدود دیلمی،باروها و حصارهایی ساخته بود. (2)