- مقدمۀ کنگره 1
- اشاره 2
- سرآغاز 5
- اشاره 5
- سپاس 8
- دربارۀ این جستار 8
- وعده 9
- اشاره 10
- جغرافیای تاریخی قم 10
- دیرینۀ قم 14
- اقسام حاکمان محلی 17
- پایتختی قم و اهمیت سیاسی آن 20
- اشاره 25
- 1 و 2.گیو و گودرز 25
- حاکمان پیش از اسلام 25
- 5.شیرزاد 26
- 3.بیژن پسر گیو 26
- 4.قباد پسر بیژن(قباد بیژن). 26
- قرن اول و دوم 27
- حاکمان پس از اسلام 27
- اشاره 27
- 7.عروه بن زید 28
- 8.یزید بن معاویۀ بجلی 28
- 6.ابو موسی اشعری 28
- 9.مطرّف بن مغیره بن شعبه 29
- 10.یزدان فاذار 30
- 11.خربنداد(/خرپنداد) 37
- 12.مقاتل بن حکیم عکّی 37
- 13.طریف بن غیلان(عجلان) 38
- خروج قم از مضافات اصفهان و استقلال اداری 38
- اشاره 38
- 14.عبد اللّه بن کوشید 45
- 17.حمزه بن یسع اشعری 46
- 15.عاصم بن کوشید 46
- 16.حسن بن تحتاج(تحتاخ) 46
- 18.علی بن حمزه 47
- 20.علی بن عیسی بن ماهان 48
- 19.عامر بن عمران بن عبد اللّه اشعری 48
- 21.هرثمه بن اعین 49
- 22.موسی بن خزرج 50
- اشاره 50
- قرن سوم 50
- 23.احمد بن اسحاق اشعری 51
- 24.یحیی بن عمران 51
- 25.علی بن هشام مروزی 52
- 26.علی بن هاشم 53
- 28.جعفر بن داوود قمی 54
- 27.علی بن عیسی بن موسی طلحی 54
- 29.محمّد بن هاشم بادغیسی 54
- 31.احمد بن منصور 56
- 34.محمّد بن ادریس قمی کاتب 56
- 30.ابو جارود منذر بن منصور 56
- 33.احمد بن محمّد بن رستم 56
- 32.المنتصر بالله 56
- 36.مفلح ترکی 57
- 35.یحیی بن هرثمه 57
- 37.مادرانی 57
- 39.مفوض الی الله 58
- 38.محمّد بن مجمّع 58
- 40.احمد بن علی مرورودی 58
- 41.ابو العباس احمد بن علی 59
- 44.المکتفی بالله 60
- 43.ادکوتکین(یدکوتکین/اذکوتکین) 60
- 42.احمد بن عبد العزیز بن ابی دلف 60
- 45.-48 احمد بن محمّد بن یحیی فیروز و محمّد بن ابی مریم و احمد بن ابی 60
- 48.محمّد بن ابراهیم 61
- 46 و 47.عبّاس بن فضل و بشر بن فرج 61
- 49.برون(بیرون)ترکی 62
- 50.احمد بن محمّد(فیروزان) 63
- 53.یحیی بن اسحاق 64
- 51.کوتکین 64
- 52.اسد بن جمهود 64
- 54.عباس بن عمرو غنوی 65
- 55.حسین بن حمدان 65
- 56.ابو علی احمد بن محمّدبنرستم اصفهانی 68
- 57.محمّد بن ادریس قمی کاتب 68
- قرن چهارم 69
- اشاره 69
- 58.ابو الحسن بن احمد صیمری 70
- 59.احمد بن علی خراسانی 70
- 60.احمد بن علی بن صعلوک 70
- 61.ابو مسلم محمّد بن بحر اصفهانی 71
- 62.علی بن محمّد بن سهل دینوری 72
- 64.مؤیّد الدوله 72
- 63.حسن بن قاسم 72
- 65.اسماعیل جیلی 73
- 66 و 67 جعفر بن احمد بابویه و حسین بن محمّد سردابی 73
- 68.ابو علی حسن بن محمّد قمی 74
- 70.ابو شهاب(یا ابو هاشم)عبد اللّه بن محمّد اصفهانی 75
- 69.زید بن احمد بن بحر اصفهانی 75
- 71.ابو عبد اللّه حسین بن محمّد اصفهانی(کاموئی) 77
- 72.ابو القاسم علی بن محمّد بن حسن کاتب 77
- اشاره 78
- قرن پنجم 78
- 73.شهریوش(شهرنوش/شهربوش) 79
- 75.میر ابو الفضل عراقی 81
- 74.ابو سهل حمدونی 81
- اشاره 82
- قرن ششم 82
- 76.ملکشاه سلجوقی 82
- 77.کوکجه 83
- اشاره 84
- قرن هفتم 84
- 78.آباقا خان 85
- 79.غازان خان 85
- اشاره 87
- قرن هشتم 87
- حکومت خاندانهای محلّی 87
- دورۀ فترت 88
- خاندان صفی 89
- 80.خواجه تاج الدین علی 92
- 81.خواجه علی صفی 93
- 83.خواجه عماد الدین محمود 95
- 82.غیاث الدین امیر محمّد 95
- 84.خواجه اصیل الدین قمی 95
- 85.خواجه ابراهیم قمی 96
- 86.خواجه محمّد قمی 97
- 87.پیر احمد ساده 98
- قرن نهم 99
- اشاره 99
- 89.عبد اللّه پروانچی 101
- 88.امیرزاده خلیل 101
- الف.تیموریان 101
- 91.قتلق خواجه 102
- 90.سعد وقاص 102
- 92.الیاس خواجه 103
- 93.سلطان محمّد بهادر 105
- 95.امیرک احمد بن فیروز شاه 108
- 96.امیر درویش علی میرک 108
- 94.شاه قاضی(غازی) 108
- 97.خواجه یحیی قمی 109
- 98.جهانشاه ترکمان 110
- اشاره 110
- ب.ترکمانان(آق قویونلوها و قره قویونلوها) 110
- 99.شاه ولی قوز 111
- 100.شاه حاجی بیک ورودی همدانی 112
- 101.اسکندر کابدار 113
- 102.اوزون حسن 113
- 103.یعقوب میرزا 115
- 104.منصور بیک سهراب 115
- قرن دهم 116
- 105.آیبه سلطان 116
- 106.اسلمش بیک 117
- دورۀ صفویه 119
- اشاره 119
- 107.شاه اسماعیل صفوی 120
- 108.آقا فتح اللّه خان کمترین 120
- 109.آقا کمال الدین حسین 121
- 112.شاه قلی خلیفه 121
- 111.شاه طهماسب صفوی 121
- 110.دور میش خان شاملو 121
- 113.علیقلی خلیفۀ ذو القدر 122
- 114.القاس میرزا 122
- 115.ولی خلیفۀ شاملو 123
- 116.حیدر بیگ جاپوق(جابوق) 124
- 117.ابراهیم بیگ 125
- 118.علیقلی سلطان ذو القدر 126
- 119.سلیمان خلیفۀ ترکمان 126
- 121.حسن صلایی اصفهانی 128
- 120.حسین خان بیگ شاملو 128
- قرن یازدهم 128
- 122.حسینقلی بیگ 129
- اشاره 130
- دورۀ افشاریان و زندیان 130
- 123.فریدون خان گرجی 131
- 124.حسین خان 132
- 125.نجف خان زندی 133
- دورۀ قاجار 135
- اشاره 135
- قرن سیزدهم 135
- 127.حاجی محمّد حسین خان 136
- 129.اسد اللّه خان 136
- 130.میرزا ابو القاسم 136
- 126.کربلایی حسین بیگ 136
- 128.محمّد تقی بیگ 136
- 132.عبد اللّه خان امین الدوله 137
- 131.حاج حسین صدر اصفهانی 137
- 133.کیکاووس میرزا 138
- 134.آقا خان محلاّتی 139
- 135.میرزا ابو طالب خان قزوینی 141
- 136.ذو الفقار خان 142
- 137.میرزا عبد الباقی خان قزوینی 144
- 139.عبد العلی خان ادیب الملک 144
- 138.جهانسوز خان 144
- 140.محمّد حسین خان شاهسون(شهاب الملک) 145
- 142.میرزا سیّد مهدی 146
- 143.میرزا سیّد یوسف خان 146
- 141.علیخان سنقری ریش بلند 146
- 146.حاجی عباس قلیخان قجر 147
- 144 و 145.میرزا حسن خان و میرزا علی خان. 147
- 147.حاجی حبیب اللّه خان 147
- 148.کامران میرزا 148
- 152.میرزا سیّد مهدی تفرشی 149
- 151.میرزا محمّد حسین 149
- 149.میرزا محمّد حسین 149
- 150.شاهزاده عبّاس میرزا ملک آرا 149
- 154.علی نقی میرزا 150
- 153.محمّد مهدی خان اعتضاد الدوله 150
- 156.سپهدار 151
- 157.سیّد حسین متولی باشی 151
- 155.امین الدوله عبد اللّه خان اصفهانی 151
- 158.محمّد حسن خان معظم الدوله 152
- 159.عبّاس میرزا اعتضاد الدوله 153
- 161.میرزا سیّد رضا خان بدیع الملک 154
- 162.میرزا علی نقی خان مشاور السلطان 154
- 160.نصر اللّه خان امیر تومان 154
- 165.طاهر تفرشی 155
- 163.علی اکبر خان کرکری 155
- دورۀ پهلوی 155
- اشاره 155
- نمایندگان قم در مجلس شورای ملّی 157
- فتح اللّه خان بیگدلی 157
- سیّد ابو الفضل تولیت(تولیتی) 158
- میرزا علیرضا پیشوایی قمی 158
- شیخ محمود واعظ قمی 158
- میرزا علی اصغر دربانی 158
- میرزا علی حق نویس 158
- میرزا ابراهیم مسعودی قمی 158
- سید شفیع شکرایی 159
- محمّد صادق صادقی گیوی(خلخالی) 159
- محمّد رضوانی 159
- احمد طباطبایی قمی 159
- محمّد یزدی 159
- نمایندگان مجلس شورای اسلامی 159
- سیّد محمود مدرّسی روحانی 159
- فضل اللّه صدر 159
- سید طه هاشمی طغر الجردی 160
- محمّد اسماعیلی مقدم 160
- محمّد علی شرعی 160
- سید علی محمّد یثربی قمی 160
- سید محمّد میر محمّد(میر محمّدی) 160
- احمد بیگدلی آذری قمی 160
- محمّد رضا آشتیانی 160
- حسین ایرانی 160
- علی بنایی قمی 160
- فرمانداران قم پس از انقلاب 161
- استانداران قم 161
- کتابنامه 162
عکّی به سوی آنان فرستاد و آنان در قم منزل کردند و از آنجا با قحطبه در ارتباط بودند تا این که خود قحطبه نیز به آنان پیوست و در رأس لشکری بیست هزار نفری به سوی اصفهان رفت و در نزدیکی اصفهان درگیری رخ داد. (1)
13.طریف بن غیلان(عجلان)
هنگامی که عکّی از قم خارج شد،طریف بن غیلان را به جای خود بر قم حاکم کرد.قحطبه در نامه ای به او دستور داد که بماند تا او نیز بدانها ملحق شود و از او خواست که به قم بازگردد.البته عکّی موفق به بازگشت به قم نشد و با سپاه بنی امیه درآویخت. (2)
خروج قم از مضافات اصفهان و استقلال اداری
اشاره
استقلال قم درپی سرپیچی مردم آن از حاکمان اصفهان بوده و دلیل این سرپیچی نیز،اختلافات مذهبی بوده است. (3)
هارون الرشید در سال 184 ق.پس از به شهادت رساندن امام کاظم علیه السّلام درصدد برآمد که طرفداران آن حضرت را در فشار شدید قرار دهد و قم را-که به صورت کانون ضد خلفا درآمده بود-سرکوب و تضعیف نماید.لذا عبد اللّه بن کوشید قمی را حاکم اصفهان نمود و به او دستور داد که مالیات پنجاه و چند سالۀ مردم قم را وصول کند.
1- 1) .«الکامل»ج 5،398.
2- 2) .«تاریخ الطبری»ج 7،ص 405.
3- 3) .«تاریخ و جغرافیای قم»ص 83.