حاکمان قم صفحه 59

است.هنگامی که عرب به قم آمدند،بیش از بیست کاریز آب در قم بیرون آوردند و روان گردانیدند.مردم قم،آب این کاریزها را در رودخانه می انداختند و بیشتر آن را از راه جویهایی که از سر رودخانه ها برگرفته بودند،به کشتزارها و باغها می بردند و بعضی از آن آب را در جویهای کوچک،روانه گردانیده بودند تا به ممّجان(یعنی خود شهر قم)از برای باغات و بساتین و برای آن که در زمستان در چاه های محجّر نهند.پس این کاریزها رو به نقصان نهادند و به اندک روزگاری خراب شدند و قورجات آن(یعنی در کاریزها و مستغل هایی که در زیر زمین کنده بودند)باقی مانده بود و اثر آن ظاهر بود.هنگامی که احمد بن علی مرورودی به قم آمد و والی قم شد،چاه کنان را به بیرون آوردن آب این کاریزها واداشت و مال بسیار بر آن خرج کرد و آبهای آن را گشود و به شهر روان گردانید و آب تا میان بازار رسید.هنگامی که احمد از قم رفت،دوباره آن آب،بازایستاد و آب در شهر قم مدّتی به شدت کمیاب شد. (1)

41.ابو العباس احمد بن علی

به نوشتۀ«تاریخ قم»کم آبی در قم پس از رفتن احمد بن علی، همچنان ادامه داشت تا هنگامی که مؤید الدوله به استعانت و مدد ابو القاسم اسماعیل بن عبّاد،برای بو العباس احمد بن علی-که عامل قم بود-به بیرون آوردن آب بعضی از این کاریزها قیام نمود و قنای