- مقدمۀ کنگره 1
- اشاره 2
- سرآغاز 5
- اشاره 5
- سپاس 8
- دربارۀ این جستار 8
- وعده 9
- اشاره 10
- جغرافیای تاریخی قم 10
- دیرینۀ قم 14
- اقسام حاکمان محلی 17
- پایتختی قم و اهمیت سیاسی آن 20
- حاکمان پیش از اسلام 25
- 1 و 2.گیو و گودرز 25
- اشاره 25
- 5.شیرزاد 26
- 4.قباد پسر بیژن(قباد بیژن). 26
- 3.بیژن پسر گیو 26
- قرن اول و دوم 27
- اشاره 27
- حاکمان پس از اسلام 27
- 7.عروه بن زید 28
- 8.یزید بن معاویۀ بجلی 28
- 6.ابو موسی اشعری 28
- 9.مطرّف بن مغیره بن شعبه 29
- 10.یزدان فاذار 30
- 12.مقاتل بن حکیم عکّی 37
- 11.خربنداد(/خرپنداد) 37
- 13.طریف بن غیلان(عجلان) 38
- خروج قم از مضافات اصفهان و استقلال اداری 38
- اشاره 38
- 14.عبد اللّه بن کوشید 45
- 17.حمزه بن یسع اشعری 46
- 15.عاصم بن کوشید 46
- 16.حسن بن تحتاج(تحتاخ) 46
- 18.علی بن حمزه 47
- 19.عامر بن عمران بن عبد اللّه اشعری 48
- 20.علی بن عیسی بن ماهان 48
- 21.هرثمه بن اعین 49
- قرن سوم 50
- 22.موسی بن خزرج 50
- اشاره 50
- 23.احمد بن اسحاق اشعری 51
- 24.یحیی بن عمران 51
- 25.علی بن هشام مروزی 52
- 26.علی بن هاشم 53
- 27.علی بن عیسی بن موسی طلحی 54
- 28.جعفر بن داوود قمی 54
- 29.محمّد بن هاشم بادغیسی 54
- 31.احمد بن منصور 56
- 34.محمّد بن ادریس قمی کاتب 56
- 32.المنتصر بالله 56
- 30.ابو جارود منذر بن منصور 56
- 33.احمد بن محمّد بن رستم 56
- 36.مفلح ترکی 57
- 37.مادرانی 57
- 35.یحیی بن هرثمه 57
- 39.مفوض الی الله 58
- 40.احمد بن علی مرورودی 58
- 38.محمّد بن مجمّع 58
- 41.ابو العباس احمد بن علی 59
- 44.المکتفی بالله 60
- 43.ادکوتکین(یدکوتکین/اذکوتکین) 60
- 45.-48 احمد بن محمّد بن یحیی فیروز و محمّد بن ابی مریم و احمد بن ابی 60
- 42.احمد بن عبد العزیز بن ابی دلف 60
- 48.محمّد بن ابراهیم 61
- 46 و 47.عبّاس بن فضل و بشر بن فرج 61
- 49.برون(بیرون)ترکی 62
- 50.احمد بن محمّد(فیروزان) 63
- 53.یحیی بن اسحاق 64
- 52.اسد بن جمهود 64
- 51.کوتکین 64
- 54.عباس بن عمرو غنوی 65
- 55.حسین بن حمدان 65
- 56.ابو علی احمد بن محمّدبنرستم اصفهانی 68
- 57.محمّد بن ادریس قمی کاتب 68
- قرن چهارم 69
- اشاره 69
- 58.ابو الحسن بن احمد صیمری 70
- 60.احمد بن علی بن صعلوک 70
- 59.احمد بن علی خراسانی 70
- 61.ابو مسلم محمّد بن بحر اصفهانی 71
- 62.علی بن محمّد بن سهل دینوری 72
- 64.مؤیّد الدوله 72
- 63.حسن بن قاسم 72
- 65.اسماعیل جیلی 73
- 66 و 67 جعفر بن احمد بابویه و حسین بن محمّد سردابی 73
- 68.ابو علی حسن بن محمّد قمی 74
- 70.ابو شهاب(یا ابو هاشم)عبد اللّه بن محمّد اصفهانی 75
- 69.زید بن احمد بن بحر اصفهانی 75
- 71.ابو عبد اللّه حسین بن محمّد اصفهانی(کاموئی) 77
- 72.ابو القاسم علی بن محمّد بن حسن کاتب 77
- قرن پنجم 78
- اشاره 78
- 73.شهریوش(شهرنوش/شهربوش) 79
- 75.میر ابو الفضل عراقی 81
- 74.ابو سهل حمدونی 81
- اشاره 82
- 76.ملکشاه سلجوقی 82
- قرن ششم 82
- 77.کوکجه 83
- اشاره 84
- قرن هفتم 84
- 78.آباقا خان 85
- 79.غازان خان 85
- اشاره 87
- حکومت خاندانهای محلّی 87
- قرن هشتم 87
- دورۀ فترت 88
- خاندان صفی 89
- 80.خواجه تاج الدین علی 92
- 81.خواجه علی صفی 93
- 82.غیاث الدین امیر محمّد 95
- 84.خواجه اصیل الدین قمی 95
- 83.خواجه عماد الدین محمود 95
- 85.خواجه ابراهیم قمی 96
- 86.خواجه محمّد قمی 97
- 87.پیر احمد ساده 98
- قرن نهم 99
- اشاره 99
- 89.عبد اللّه پروانچی 101
- 88.امیرزاده خلیل 101
- الف.تیموریان 101
- 90.سعد وقاص 102
- 91.قتلق خواجه 102
- 92.الیاس خواجه 103
- 93.سلطان محمّد بهادر 105
- 95.امیرک احمد بن فیروز شاه 108
- 94.شاه قاضی(غازی) 108
- 96.امیر درویش علی میرک 108
- 97.خواجه یحیی قمی 109
- 98.جهانشاه ترکمان 110
- اشاره 110
- ب.ترکمانان(آق قویونلوها و قره قویونلوها) 110
- 99.شاه ولی قوز 111
- 100.شاه حاجی بیک ورودی همدانی 112
- 101.اسکندر کابدار 113
- 102.اوزون حسن 113
- 103.یعقوب میرزا 115
- 104.منصور بیک سهراب 115
- 105.آیبه سلطان 116
- قرن دهم 116
- 106.اسلمش بیک 117
- دورۀ صفویه 119
- اشاره 119
- 107.شاه اسماعیل صفوی 120
- 108.آقا فتح اللّه خان کمترین 120
- 110.دور میش خان شاملو 121
- 109.آقا کمال الدین حسین 121
- 111.شاه طهماسب صفوی 121
- 112.شاه قلی خلیفه 121
- 114.القاس میرزا 122
- 113.علیقلی خلیفۀ ذو القدر 122
- 115.ولی خلیفۀ شاملو 123
- 116.حیدر بیگ جاپوق(جابوق) 124
- 117.ابراهیم بیگ 125
- 118.علیقلی سلطان ذو القدر 126
- 119.سلیمان خلیفۀ ترکمان 126
- 121.حسن صلایی اصفهانی 128
- قرن یازدهم 128
- 120.حسین خان بیگ شاملو 128
- 122.حسینقلی بیگ 129
- اشاره 130
- دورۀ افشاریان و زندیان 130
- 123.فریدون خان گرجی 131
- 124.حسین خان 132
- 125.نجف خان زندی 133
- اشاره 135
- قرن سیزدهم 135
- دورۀ قاجار 135
- 127.حاجی محمّد حسین خان 136
- 128.محمّد تقی بیگ 136
- 130.میرزا ابو القاسم 136
- 129.اسد اللّه خان 136
- 126.کربلایی حسین بیگ 136
- 132.عبد اللّه خان امین الدوله 137
- 131.حاج حسین صدر اصفهانی 137
- 133.کیکاووس میرزا 138
- 134.آقا خان محلاّتی 139
- 135.میرزا ابو طالب خان قزوینی 141
- 136.ذو الفقار خان 142
- 139.عبد العلی خان ادیب الملک 144
- 138.جهانسوز خان 144
- 137.میرزا عبد الباقی خان قزوینی 144
- 140.محمّد حسین خان شاهسون(شهاب الملک) 145
- 143.میرزا سیّد یوسف خان 146
- 141.علیخان سنقری ریش بلند 146
- 142.میرزا سیّد مهدی 146
- 144 و 145.میرزا حسن خان و میرزا علی خان. 147
- 147.حاجی حبیب اللّه خان 147
- 146.حاجی عباس قلیخان قجر 147
- 148.کامران میرزا 148
- 152.میرزا سیّد مهدی تفرشی 149
- 151.میرزا محمّد حسین 149
- 149.میرزا محمّد حسین 149
- 150.شاهزاده عبّاس میرزا ملک آرا 149
- 154.علی نقی میرزا 150
- 153.محمّد مهدی خان اعتضاد الدوله 150
- 157.سیّد حسین متولی باشی 151
- 155.امین الدوله عبد اللّه خان اصفهانی 151
- 156.سپهدار 151
- 158.محمّد حسن خان معظم الدوله 152
- 159.عبّاس میرزا اعتضاد الدوله 153
- 161.میرزا سیّد رضا خان بدیع الملک 154
- 162.میرزا علی نقی خان مشاور السلطان 154
- 160.نصر اللّه خان امیر تومان 154
- دورۀ پهلوی 155
- 165.طاهر تفرشی 155
- 163.علی اکبر خان کرکری 155
- اشاره 155
- نمایندگان قم در مجلس شورای ملّی 157
- فتح اللّه خان بیگدلی 157
- سیّد ابو الفضل تولیت(تولیتی) 158
- میرزا علی حق نویس 158
- میرزا ابراهیم مسعودی قمی 158
- شیخ محمود واعظ قمی 158
- میرزا علی اصغر دربانی 158
- میرزا علیرضا پیشوایی قمی 158
- محمّد صادق صادقی گیوی(خلخالی) 159
- سید شفیع شکرایی 159
- محمّد رضوانی 159
- نمایندگان مجلس شورای اسلامی 159
- سیّد محمود مدرّسی روحانی 159
- فضل اللّه صدر 159
- محمّد یزدی 159
- احمد طباطبایی قمی 159
- سید طه هاشمی طغر الجردی 160
- محمّد اسماعیلی مقدم 160
- سید محمّد میر محمّد(میر محمّدی) 160
- محمّد علی شرعی 160
- احمد بیگدلی آذری قمی 160
- سید علی محمّد یثربی قمی 160
- حسین ایرانی 160
- محمّد رضا آشتیانی 160
- علی بنایی قمی 160
- استانداران قم 161
- فرمانداران قم پس از انقلاب 161
- کتابنامه 162
به جایی رسید که هرکس از طرف آنان به این منطقه فرستاده می شد، اهل شهر با او به جنگ برمی خاستند.سرانجام خلیفه مجبور شد، برخلاف میل قلبی خود،با آنکه برای او خطرهایی به همراه داشت، حسین بن حمدان(عموی سیف الدولۀ معروف)را به حکومت قم بگمارد.روشن است که نقش او در کودتای نافرجام،او را مهره ای خطرناک ساخته بود و فرستادن او به مرکز شیعیان قم کاری دور از احتیاط بود؛اما ظاهرا خلیفه چاره ای جز آن نداشته است.
البته شاید ابن فرات،وزیر آگاه مقتدر بالله،در این تصمیم گیری نقش داشته است.
هنگامی که حسین حمدان به نزدیکی قم رسید،اهالی شهر بیرون آمدند تا از وی استقبال شایانی به عمل آورند،و گفتند:ما والیان پیشین را از این رو به شهر راه نمی دادیم که در مذهب،با ما اختلاف داشتند؛اما تو چون شیعه هستی،در نزد ما گرامی و محترم خواهی بود. (1)
وی در سال 297 ه.ق.برای سرکوب لیث،از قم به یاری مؤنس خادم و سبکری شتافت. (2)مردم قم در سال 298 ه.ق.مبالغ هنگفتی به عنوان خراج به حسین بن حمدان پرداختند و به اندازه ای نسبت به او احترام می کردند که خلیفه به وحشت افتاد و سرانجام،او را معزول کرد و به بغداد فراخواند. (3)پس از آن،او را به حکومت دیار بکر
1- 1) .«کشف الغمه»ج 3،صص 409-411. [1]
2- 2) .«الکامل»ج 6،ص 247.
3- 3) .«قم در قرن نهم هجری»ص 115.