بر کرانه نور صفحه 177

موعظه می کند خوب سخن می گوید و اگر مزاح و شوخی می کند به بیهوده گویی روی نمی آورد. اگر مجلس و محفلی برپا می کند انسان را از خدا دور نمی کند. در روایت آمده است انسان باید یک بخشی از زندگی خود را برای اُنس و گفتگو و مزاح مناسب قرار دهد و البته مجلس معصیت و مجلسی که انسان را از خدا دور می کند نباشد.

یکی از بهترین مردم «خیر الناس» کسی است که وقتی انسان او را می بیند، و یا با او همنشین می شود، به یاد خدا می افتد. توفیق بس بزرگی است که انسان به یاد خدا باشد.

تذکر عیوب

یکی دیگر از «خیر الناس، بهترین مردم» کسی است که عیب های انسان را به او می گوید. برخی افراد اهل تملق و دروغگویی هستند و دائما از شخص تعریف و تمجید نابجا می کنند و عیب های طرف را به کلی نادیده می گیرند. البته بیان عیب افراد شرائط خاص خود را دارد:

اولاً، نباید جلوی دیگران باشد، تا مبادا آبروی شخص برود.

ثانیاً، نباید با زبان طعنه باشد، بلکه با زبان دوستی و رفاقت باشد. بعضی افراد ابایی ندارند تا آبروی شخص نزد دیگران برود! مثلاً فرزند خود را جلوی دیگران ملامت و سرزنش می کند. عیب برادر کوچکتر و یا همسر خود را نزد دیگران افشا می کند، که این کار صحیح نیست و گناه است. اگر انسان به راستی می خواهد فرزند، همسر، دوست و... را اصلاح کند، باید با زبان نرم و برخورد خوب و پنهانی او را ارشاد نماید. مثلا به او بگوید برادر عزیز، همسر مهربان، فرزند گلم، من مشکلی در شما دیدم، آیا اجازه می دهی آن را بیان کنم؟ ببین می توانی آن را اصلاح نمایی؟ اگر گفت نمی توانم، آن وقت اگر راه اصلاح آن را می دانی برای او بیان کن. و اگر نمی دانی از یک عالم دینی با ورع بپرس و او را