بر کرانه نور صفحه 198

انسان پیش این و آن دست دراز کند. که این کار جایز نیست و گناه است. چرا؟ زیرا انسان با این کار خود را ذلیل و خوار و کوچک می کند.

قرآن کریم از یک انسان هایی مدح می کند که موجب شگفتی است. افرادی که در عین فقر عزت نفس دارند:

{یَحْسَبُهُمُ الْجاهِلُ أَغْنِیاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ}؛ (1) از شدّت خویشتن داری، فرد بی اطلاع، آنان را توانگر می پندارد.

آن قدر عزت نفس دارد که با وجود فقر، به گونه ای تعامل می کند که مردم فکر می کنند وضع او خوب است. هم چنان که انسان عزت نفس خود را باید حفظ کند نسبت به عزت دیگران نیز باید اهتمام بورزد و کاری نکند که کسی احساس ذلت کند. نباید فردی را تحقیر کند یا با شوخی نابجا او را به استهزاء بگیرد. اگر انسانی را در مقابل دیگران کوچک کند گناه بزرگی مرتکب شده است. تحقیر کردن دیگران از گناهان بزرگ است که باید از آن اجتناب کرد. همان طور که انسان دوست دارد عزیز باشد باید نسبت به دیگران نیز این خواسته را داشته باشد و آنان را هم عزیز بداند.

پرهیز از خوار کردن دیگران

روایتی است از شخصی به نام حسین بن علی که از اصحاب امام صادق علیه السلام است. وی که به حج رفته بود در بازگشت خدمت امام علیه السلام رسید. وقتی محضر آن حضرت مشرف شد متوجه شد امام علیه السلام از او ناراحت است. عرض کرد: یابن