بر کرانه نور صفحه 25

طلب توبه و استغفار

کسی که به راستی به یاد مرگ باشد در پی تدارک امور خویش و سامان دادن به آنها بر می آید. یکی از مهم ترین کارها طلب استغفار و توبه از درگاه الهی است. در روایات به اوقاتی اشاره شده است که در آنها انسان ها بیشتر در معرض غفران و رحمت الهی قرار می گیرند.

از امام جواد علیه السلام روایت است که فرمودند:

«یُنَادِی مُنَادٍ حِینَ یَمْضِی ثُلُثُ اللَّیْلِ: یَا بَاغِیَ الْخَیْرِ أَقْبِلْ، یَا طَالِبَ الشَّرِّ أَقْصِرْ، هَلْ مِنْ تَائِبٍ یُتَابُ عَلَیْهِ؟ هَلْ مِنْ مُسْتَغْفِرٍ یُغْفَرُ لَهُ؟ هَلْ مِنْ سَائِلٍ فَیُعْطَی؟ حَتَّی تَطْلُعَ الشَّمْسُ؛ (1) زمانی که ثلثی از شب گذشت یک منادی ندا می دهد ای کسی که طالب خوبی ها هستی، روی بیاور؛ ای کسی که به سمت شر می روی، دست بردار. آیا توبه کننده ای هست تا توبه اش پذیرفته شود؟ آیا استغفار کننده ای هست تا بخشیده شود؟ آیا سائلی هست تا به او عطا شود؟ (این ندا ادامه دارد) تا زمانی که خورشید طلوع کند.»

و از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله حدیث است که فرمود:

«إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَتَعَالَی یُنْزِلُ مَلَکاً إِلَی السَّمَاءِ الدُّنْیَا کُلَّ لَیْلَهٍ فِی الثُّلُثِ الْأَخِیرِ وَلَیْلَهَ الْجُمُعَهِ فِی أَوَّلِ اللَّیْلِ فَیَأْمُرُهُ فَیُنَادِی: هَلْ مِنْ سَائِلٍ فَأُعْطِیَهُ؟ هَلْ مِنْ تَائِبٍ فَأَتُوبَ عَلَیْهِ؟ هَلْ مِنْ مُسْتَغْفِرٍ فَأَغْفِرَ لَهُ؟ یَا طَالِبَ الْخَیْرِ أَقْبِلْ، وَیَا طَالِبَ الشَّرِّ أَقْصِرْ، فَلَا یَزَالُ یُنَادِی بِهَذَا حَتَّی یَطْلُعَ الْفَجْرُ، فَإِذَا طَلَعَ الْفَجْرُ عَادَ إِلَی مَحَلِّهِ مِنْ مَلَکُوتِ السَّمَاء؛ (2) همانا خدای تبارک و تعالی در هر شب، در ثلث آخر شب، فرشته ای را به آسمان دنیا فرو می فرستد؛ و شب جمعه از اوّل شب می فرستد؛ پس به او فرمان می دهد، و (ملک) ندا می کند: آیا درخواست کننده ای هست که من درخواستش را اجابت کنم؟ آیا توبه کننده ای هست که توبه اش را بپذیرم؟ آیا کسی هست که طلب آمرزش کند