بر کرانه نور صفحه 37

«مَا مِنْ عَبْدٍ إِلَّا وَفِی قَلْبِهِ نُکْتَهٌ بَیْضَاءُ فَإِذَا أَذْنَبَ ذَنْباً خَرَجَ فِی النُّکْتَهِ نُکْتَهٌ سَوْدَاءُ فَإِنْ تَابَ ذَهَبَ ذَلِکَ السَّوَادُ وَإِنْ تَمَادَی فِی الذُّنُوبِ زَادَ ذَلِکَ السَّوَادُ حَتَّی یُغَطِّیَ الْبَیَاضَ فَإِذَا غَطَّی الْبَیَاضَ لَمْ یَرْجِعْ صَاحِبُهُ إِلَی خَیْرٍ أَبَداً وَهُوَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ - {کَلَّا بَلْ رانَ عَلی قُلُوبِهِمْ ما کانُوا یَکْسِبُونَ} (1)؛ (2) هیچ بنده ای نیست جز آن که در دلش نقطه سفیدی است و هر گاه گناهی کند، در آن نقطه سیاهی برآید، اگر توبه کند، آن سیاهی برود و اگر دنبال گناه رود، سیاهی بیفزاید تا آنجا که همه سفیدی دل را فرو گیرد و چون آن سفیدی از سیاهی گناهان پوشیده شد، دیگر صاحب آن دل سیاه هرگز به خوبی و صلاح برنگردد و این است فرموده خدا عز و جل: نه هرگز بلکه رنگ سیاه بر دل آنها نقش کرده و آن کرداری که به دست خود کرده اند.»

ب) ممکن است مرگ او ناگهان فرار رسد و مهلت و فرصتی برای توبه پیدا نکند. در خبر است:

«أنّ أکثر صیاح أهل النار من التسویف، فما هلک من هلک إلّا بالتسویف؛ (3) بیشترین ناله های اهل جهنم از امروز و فردا کردن است، پس هلاک نشد کسی مگر به خاطر تاخیر انداختن و امروز و فردا کردن.»

و در وصایای پیامبر صلی الله علیه و آله به ابوذر آمده است:

«یَا أَبَا ذَرٍّ إِیَّاکَ وَالتَّسْوِیفَ بِعَمَلِک؛ (4) ای ابا ذر! از تأخیر در عمل بپرهیز.»

و امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند:

«فَإِنَّمَا هَلَکَ مَنْ کَانَ قَبْلَکَ بِإِقَامَتِهِمْ عَلَی الْأَمَانِیِّ وَالتَّسْوِیف؛ (5) همانا پیشینیان تو، به سبب تکیه کردن به آرزوها و امروز و فردا کردن، هلاک شدند.»

1- . سوره مطففین، آیه 14.
2- . الکافی، ج2، ص273.
3- . منهاج البراعه فی شرح نهج البلاغه (خوئی)، ج4، ص411.
4- . مکارم الأخلاق، ص459.
5- . الکافی، ج2، ص136.