بر کرانه نور صفحه 42

«إِذَا عَصَانِی مَنْ عَرَفَنِی، سَلَّطْتُ عَلَیْهِ مَنْ لَایَعْرِفُنِی؛ (1) هنگامی که شخصی که مرا می شناسد نافرمانی ام کند، شخصی را که مرا نمی شناسد بر او مسلط می کنم.»

یکی از گناهان ابلیس اصرار بر گناه بود و اگر بر گناه اصرار نمی ورزید مورد عفو قرار می گرفت در حالی که آدم و حوا که تنها ترک اولی (2) کرده بودند و نه معصیت، توبه کردند و مورد رحمت پروردگار قرارگرفتند.

{وَعَصی آدَمُ رَبَّهُ فَغَوی * ثُمَّ اجْتَباهُ رَبُّهُ فَتابَ عَلَیْهِ وَهَدی}؛ (3) و [این گونه] آدم به پروردگار خود عصیان ورزید و بیراهه رفت. سپس پروردگارش او را برگزید و بر او ببخشود و [وی را] هدایت کرد.

داستان بشر حافی

بشر حافی روزگاری را در بغداد به لهو و لعب گذرانده بود. هنگامی که امام کاظم علیه السلام از کنار خانه او می گذشت، صدای ساز و آواز از خانه او بلند بود. موسی بن جعفر علیهما السلام از کنیزی که از منزل بشر بیرون آمد پرسید: «صاحب این خانه آزاد است یا بنده؟» کنیز در پاسخ گفت: «او آزاد است». امام فرمود: «راست گفتی! اگر او بنده بود از مولای خود می ترسید». وقتی که کنیز وارد خانه شد، بشر را از برخورد امام کاظم علیه السلام با خود آگاه کرد (بدون آن که موسی بن جعفر علیهما السلام را شناخته باشد). بشر با پای برهنه از خانه بیرون آمد و به دنبال امام کاظم علیه السلام راه افتاد و در نتیجه گفتگوی با امام علیه السلام توبه کرد. (4)

امیرالمؤمنین علیه السلام در نهج البلاغه می فرمایند:

«إِنَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ رَغْبَهً فَتِلْکَ عِبَادَهُ التُّجَّارِ وَإِنَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ رَهْبَهً فَتِلْکَ

1- . الکافی، ج2، ص276.
2- . تَرکِ اَولی، به معنای انجام کار خوب و ترک کار خوب تر است.
3- . سوره طه، آیات 121 و122.
4- . منهاج الکرامه، ص59.