حقوق در قرآن: بررسی نکات حقوقی قرآن بر اساس تفسیر نور صفحه 169

1- . برای مطالعه بیشتر مراجعه کنید به: شریف لاهیجی، محمد بن علی، تفسیر شریف لاهیجی، دفتر نشر داد، تهران، 1373 ش، چاپ اول، ج 4، ص 798؛ مکارم شیرازی، ناصر، همان، ج 27، ص 57 ؛ مراغی، احمد بن مصطفی، تفسیر المراغی، داراحیاء التراث العربی، بیروت، ج 30، ص 171؛ نجفی خمینی، محمد جواد، تفسیر آسان، انتشارات اسلامیه، تهران، 1398 ق، چاپ اول، ج 5، ص 253 ؛ قمی مشهدی، محمد بن محمدرضا، تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب، سازمان چاپ وانتشارات وزارت ارشاد اسلامی، تهران، 1368 ش، چاپ اول، ج 5، ص 127 ؛ قرائتی، محسن، همان، ج 4، ص 106.

2- (هود،65)

3- (نساء،107)

4- (نساء،140)

اصول حاکم بر مجازات­ها

3-1 عدم تعطیلی حکم خدا

¨ «وَإِن تَتَوَلَّوْاْ یَسْتَبْدِلْ قَوْماً غَیْرَکُمْ ثُمَّ لَا یَکُونُواْ أَمْثَالَکُم»(1)

و اگر روی بگردانید، قومی غیر شما را جانشین شما می کند که آنان مثل شما (سست ایمان و بخیل) نباشند.

* احکام خداوند تعطیل­بردار نیست، گرچه عده­ای آن را انجام ندهند. «ان تتولّوا یستبدل قوماً غیرکم»

3-2 اهداف و فلسفه مجازات

¨ «وَ السَّارِقُ وَ السَّارِقَهُ فَاقْطَعُوا أَیْدِیَهُما جَزاءً بِما کَسَبا نَکالاً مِنَ اللهِ وَ اللهُ عَزِیزٌ حَکِیمٌ»

مرد و زن دزد را به جزای کاری که انجام داده اند دستشان را قطع کنید.این کیفری است از سوی خداوند و خداوند مقتدر حکیم است (2)

* هدف احکام جزایی،کلمه ی «نکال» به معنای امر بازدارنده است. قوانین جزایی اسلام برای بازدارندگی است، نه انتقام جویی. «نکال» به عقوبتی گفته می شود که مایه ی عبرت دیگران باشد.

¨ «الزَّانِیَهُ وَ الزَّانِی فَاجْلِدُوا کُلَّ واحِدٍ مِنْهُما مِائَهَ جَلْدَهٍ وَ لا تَأْخُذْکُمْ بِهِما رَأْفَهٌ فِی دِینِ اللهِ إِنْ کُنْتُمْ تومِنُونَ بِاللهِ وَ الْیَوْمِ الْآخِرِ وَ لْیَشْهَدْ عَذابَهُما طائِفَهٌ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ» (3)

هر یک از زن و مرد زناکار را صد تازیانه بزنید. و اگر به خدا و روز قیامت ایمان دارید در اجرای دین خدا نسبت به آن دو گرفتار دلسوزی نشوید و باید هنگام کیفر آن دو، گروهی از مؤمنین حاضر و ناظر باشند.