حقوق در قرآن: بررسی نکات حقوقی قرآن بر اساس تفسیر نور صفحه 188

1- (ص،24)

2- (غافر،85)

3- . همان، ج 10، ص 305.

4- (دخان،12و13)

(مردم می گویند) پروردگارا این عذاب را از ما دفع کن، ما ایمان می آوریم.این بیداری برای آنان چه سود؟ در حالی که پیامبری روشنگر به سراغشان آمد. (ولی اعتنا نکردند)

* توبه به هنگام دیدن عذاب اثری ندارد. «ربّنا... انی لهم الذکری»

¨ «وَ لَیْسَتِ التَّوْبَهُ لِلَّذِینَ یَعْمَلُونَ السَّیِّئاتِ حَتَّی إِذا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قالَ إِنِّی تُبْتُ الْآنَ»

و پذیرش توبه، برای کسانی که کارهای زشت می کنند تا وقتی که مرگ یکی از آنان فرا رسد، آن گاه می گوید: همانا الآن توبه کردم، نیست(1)

* توبه در حال اختیار و آزادی ارزش دارد، نه در حال اضطرار یا مواجهه با خطر. «اذا حضر احدهم الموت قال انّی تبت الآن»

3-10 منع مجازات بی گناه

¨ «قالَ مَعاذَ اللهِ أَنْ نَأْخُذَ إِلاَّ مَنْ وَجَدْنا مَتاعَنا عِنْدَهُ» (2)

(یوسف) گفت: پناه به خدا از اینکه کسی را به جز آنکه متاعمان را نزد او یافته ایم، بگیریم.

* بی­گناه نباید به جای گناهکار کیفر ببیند، هر چند خودش به این کار رضایت داشته باشد.«معاذالله»

عوامل سالب مسؤولیت کیفری

4-1 امر آمر قانونی

v موضوع امر آمر قانونی در فصل آخر قسمت قواعد جزایی مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

4-2 دفاع مشروع

v اصولاً دفاع امری مشروع است ولی این مشروعیت مطلق و غیر محدود نمی­تواند باشد. به موجب قانون، هر کس در مقام دفاع از نفس یا عرض و یا ناموس و یا مال خود یا دیگری و یا آزادی تن خود یا دیگری در برابر هر گونه تجاوز فعلی و یا خطر