حقوق در قرآن: بررسی نکات حقوقی قرآن بر اساس تفسیر نور صفحه 26

1- (کهف،82)

2- (نور،61)

* این آیه تنها درباره ی غذا خوردن است، ولی تصرّفات دیگر در مال دیگران مشروط به گرفتن اجازه است.(1)

و خوردن غذا از خانه های یازده گانه، باید طبیعی و به دور از اسراف و تبذیر باشد.

* قرائن محکم و اطمینان عقلایی برای جواز مصرف کافی است. به عنوان مثال دادن کلید خانه، نشان رضایت است. «ملکتم مفاتحه او صدیقکم»

¨ «فَآتِ ذَا الْقُرْبی حَقَّهُ وَ الْمِسْکِینَ وَ ابْنَ السَّبِیلِ»(2)

(اکنون که دانستی توسعه ی رزق به دست خداست،) پس حقّ خویشاوند و تنگدست و در راه مانده را ادا کن.

* مالک اموال خداوند است، لذا موارد مصرف مال را هم باید خداوند مشخّص کند. «فَآتِ»

¨ «وَ الَّذِینَ فِی أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ مَّعْلُومٌ لِّلسَّآئِلِ وَ الْمَحْرُومِ» (3)

و آنان که در اموالشان حقّی است معلوم. برای افراد سائل و محروم.

* نیازمندان در اموال توانگران دارای حق و شریکند.«حقّ معلوم للسائل والمحروم»(4)

v انفاق به نیازمند «حق» است و شاید بتوان آن را از مصادیق حق طبیعی دانست، زیرا ضمانت اجرای دنیوی ندارد، ولی در صورت ایفاء از جانب مدیون قابل استرداد و رجوع نیست.(صدقه)

¨ «وَالَّذِینَ کَفَرُواْ یَتَمَتَّعُونَ وَیَأْکُلُونَ کَمَا تَأْکُلُ الْأَنْعَامُ وَالنَّارُ مَثْوَی لَّهُمْ»(5)

و کسانی که کفر ورزیدند (از زندگی دنیا) بهره می گیرند و همان گونه که چهارپایان می خورند می خورند، و (سرانجام،) آتش جایگاه آنهاست.