حقوق در قرآن: بررسی نکات حقوقی قرآن بر اساس تفسیر نور صفحه 446

1- (نور،49)

2- (نساء،105)

آنان دروغ است به شدّت ناراحت بود. این آیه نازل شد و مظلومیّت قتاده و صحنه سازی وگواهی دروغ آنان را روشن ساخت.(1)

v قاضی باید بر اساس مدارک، شواهد و دلایلی که در دسترس دارد حکم کند. به بیان دیگر، ظاهر برای قاضی حجت است.(2)

¨ «یَآ أَیُّهَا الَّذِینَ ءَامَنُواْ إِذَا جَآءَکُمُ الْمُؤْمِنَاتُ مُهَاجِرَاتٍ فَامْتَحِنُوهُنَّ» (3)

ای کسانی که ایمان آورده اید هرگاه زنان مؤمن (از شوهرِ کافر جدا شده) هجرت کنان نزد شما آمدند آنان را (از نظر ایمان) آزمایش کنید.

* در برخورد با افراد باید بر اساس ملاک های ظاهری حکم کرد نه وسواس و سوءظن. از این رو قاضی در برخورد با افراد باید ظاهر را ملاک قرار دهد. «فامتحوهنّ الله اعلم بایمانهنّ»

¨ «قالَ وَ ما عِلْمِی بِما کانُوا یَعْمَلُونَ إِنْ حِسابُهُمْ إِلاَّ عَلی رَبِّی لَوْ تَشْعُرُونَ»(4)

(نوح) گفت: من به عملکرد گذشته (کسانی که شما اراذل می خوانید) آگاهی ندارم. (یا مرا با اعمال گذشته ی آنان کاری نیست).حساب آنان جز بر پروردگارم نیست، اگر شما درک کنید.

* در تعالیم اسلام، همگان مأمور به ظاهرند و اگر کسی به اسلام گروید هیچ کس حق ندارد او را بی­ایمان بداند. بنابراین قاضی در مواجهه با افراد باید ظاهر را ملاک قرار دهد. «و لاتَقولوا لمَن ألقی الیکم السّلام لَستَ مؤمنا»(5)

عدم اطاله دادرسی

¨ «ثُمَّ رُدُّوا إِلَی اللهِ مَوْلاهُمُ الْحَقِّ أَلا لَهُ الْحُکْمُ وَ هُوَ أَسْرَعُ الْحاسِبِینَ»(6)

سپس مردم به سوی خداوند، مولای حقّشان بازگردانده می شوند، آگاه باشید که دادرسی و داوری تنها از آنِ خداوند است و او سریع ترین حسابرسان است.