در مکتب تشیع براساس روایات رسیده از معصومان علیهم السلام عقل و خرد، حجت و پیامبر باطنی است و پیامبر، حجت بیرونی؛ از این رو شیعه بنیادی ترین مسائل اعتقادی خویش را بر پایه عقل و براهین قطعی عقلی استوار ساخته و آن را یکی از ادله چهارگانه در استنباط فقهی قرار داده است.
عقلانیت شیعه ویژگی هایی دارد که ممیز اساسی آن از دیگر فرق اسلامی است؛ از جمله اینکه عقل فلسفی عمدتا در میان شیعه رشد کرده است و فیلسوفان بزرگ اسلامی نوعا شیعه بوده اند.(1)
احمد امین مصری، فارابی را شیعه میداند؛ تنها به این دلیل که گرایش های فلسفی و عقلانی او فقط و فقط در بستر تشیع می تواند شکل گرفته باشد.(2)
در اهل سنت اگرچه معتزله گرایش عقلی داشتند، آن ها
1- 1. نک؛ مرتضی مطهری، خدمات متقابل اسلام و ایران، ص537، به نقل از کتابخانه مجازی تک کتاب: www.takbook.com
2- حمیدرضا شریعتمداری، عقلانیت اسلامی، فصلنامه هفت آسمان، ش20 ص8