- مقدمه 1
- اشاره 3
- 1. آفرینش انسان 3
- 3. مراحل آفرینش 6
- 5. آفرینش انسان و صورتگری او 7
- 6. آفرینش انسان در بهترین قالب 9
- 7. آفرینش انسان و وجود تفاوت ها 13
- 8. آفرینش انسان به صورت زن و مرد 19
- 9. ماجرای آفرینش آدم و اعتراض ملائکه 21
- 10. دستور سجده بر آدم 25
- 11. ماجرای آدم و شیطان 26
- اشاره 39
- 1. آفرینش بازیچه و بدون هدف نیست 40
- 1-2. عبادت 45
- 2. اهداف آفرینش انسان از دیدگاه قرآن 45
- 2-2. رحمت 48
- 3-2. آزمایش 49
- 2-3-2. طرق آزمایش 53
- آزمایش به وسیله جان و مال 53
- آزمایش به وسیله مال و فرزند 54
- آزمایش به وسیله نعمت ها 55
- آزمایش به وسیله فرستادن انبیا 56
- آزمایش مردم به وسیله یکدیگر 57
- اشاره 57
- 4-2. آگاهی از علم و قدرت خداوند 61
- مؤمنان 62
- تسلیم بودن در برابرخدا 63
- عبادت کنندگان و نیکوکاران 64
- حزب اللّه 64
- کسانی که میزانِ سنگینی دارند 64
- تقوا و پرهیزکاری 65
- یاد خدا و نعمت های او 65
- تزکیه نفس 65
- جهاد در راه خدا 66
- توبه به سوی خدا 66
- دوری از بخل 66
- مصلحان و آمران به معروف 66
- اشاره 69
- 1. جانشین خداوند در زمین 70
- 2. انسان برتر از سایر مخلوقات 72
- 3. انسان امانت دار الهی 75
- 4. آفرینش هستی برای انسان 76
- آسمان و رزق پاکیزه 77
- زمین و راه های آن 77
- شب و روز، ماه و خورشید و ستارگان 77
- دریا و منافع آن 78
- حیوانات 78
- باغها و درختان میوه 78
- اشاره 78
- 5. آیاتی که انسان را جدای از سایر مخلوقات قرار می دهد 79
- اشاره 81
- 1. خداوند و اداره شئون انسان (ربوبیت) 82
- تنها ولیّ و سرپرست انسان 86
- 2. ولایت و سرپرستی خداوند 86
- ممنوعیت پذیرش ولایت غیرخدا 91
- ولایت انبیا و امامان در طول ولایت خدا است 93
- اشاره 93
- 4. علم خداوند به مقدرات انسان 96
- مقدر کردن روزی برای همه موجودات 107
- مفهوم مقدر شدن روزی 109
- رزق مادی و رزق معنوی 110
- تفاوت انسان در رزق 110
- اشاره 110
- 7. خداوند و مالکیت جهان و انسان 114
- 8. مسئول بودن انسان در برابر خدا 114
- 9. حرکت انسان به سوی خدا 115
- 10. نیازمندی انسان و بی نیازی خدا 116
- 11. بندگی و عبودیت انسان 117
- اشاره 123
- 1. جمادات، نباتات و حیوانات 124
- 1-2. ویژگی های فرشتگان 127
- فرشتگان تسلیم محض هستند 127
- فرشتگان، موجودات گرامی و نیکوکار 127
- فرشتگان درجات متفاوت دارند 128
- در همه حال تسبیح گوی خدا هستند 129
- فرشتگان، کارگزاران و مأموران انجام فرامین خداوند 130
- اشاره 130
- ایمان به فرشتگان 132
- برتری انسان بر فرشتگان 132
- حفاظت از انسان و ثبت اعمال او 133
- ارتباط فرشتگان با انسان 133
- دعا و استغفار برای مؤمنان و لعن کفار 134
- یاری رساندن به مؤمنان 135
- قبض روح 136
- خوشامدگویی به مؤمنان 137
- مأموران عذاب 137
- برخی از مأموریتهای فرشتگان 137
- شفاعت 137
- رابط بین مُلک و ملکوت 138
- گاهی به صورت انسان ظاهر میشوند 139
- بشارت میدهند و با اولیای الهی سخن میگویند 139
- مسئول نزول وحی هستند 139
- اشاره 139
- دارای تشخیص حق از باطل و منطق و استدلال هستند 140
- 1-3. جن 140
- از آتش آفریده شده اند 140
- مقایسهی انسان و جن 140
- خلقت آنها قبل از خلقت انسان بوده 140
- اشاره 141
- از نعمت های زمین استفاده میکنند 141
- مکلّف هستند 141
- 2-3. شیطان 142
- 1-2-3. ویژگی های شیطان 142
- 2-2-3. شیطان و انسان 144
- 3-2-3. دشمنی شیطان با انسان 145
- 4-2-3. هشدارهای مکرر خداوند درباره شیطان 146
- 5-2-3. برنامه گامبهگام شیطان 147
- اشاره 149
- 1. دوبعدی بودن انسان 150
- 1-2. معانی روح در قرآن 154
- 2-2. انتساب روح انسان به خدا 155
- 3-2. دیدن رؤیا از نشانه های استقلال روح 155
- 1-3. مفهوم قلب 158
- 2-3. انواع قلب 159
- 3-3. حالات قلبی انسان 160
- 4-3. امراض قلبی انسان 161
- 4. عقل در قرآن 167
- 1-4. عقل و جهل 167
- آیات تکوینی و پدیده ها و نظم جهان 173
- قرآن 173
- 4-4. موارد دعوت قرآن به تعقل و تفکر 173
- داستان های حکمت آموز 174
- ترجیحدادن آخرت بر دنیا 174
- سرگذشت پیشینیان 174
- رعایت ادب و اخلاق 175
- عمل به کتاب خدا و امانت دار بودن نسبت به آن 175
- اشاره 176
- رویگردانی از دین بی خردی است 176
- اشاره 183
- 1. کاربرد فطرت در قرآن 184
- 2. ویژگی های امور فطری 186
- 3. غبار گرفتن فطرت 187
- 4. مفهوم «شاکله» در قرآن 189
- 5. ستایش ها و نکوهش های قرآن درباره انسان 190
- 1-5. ستایش های قرآن 190
- ویژگی های منحصر به فرد انسان و برتری او بر سایر مخلوقات 190
- برخورداری از کرامت 191
- قابلیت پذیرش امانت الهی 191
- قابلیت فراگیری علوم و اسرار هستی 192
- برخورداری از فطرت الهی 192
- اشاره 193
- قابلیت جانشینی خداوند 193
- انسان بسیار ستمگر و نادان است 194
- انسان پیوسته در زیان است 194
- انسان در برابر خدا مغرور است 194
- انسان ها همه در زیانند. 194
- انسان عجول و کم ظرفیت است 195
- انسان طغیان گر و کفران پیشه است 195
- انسان حریص و بخیل است 196
- انسان ضعیف است 196
- اشاره 197
- پندپذیری انسان اندک است 197
- انسان بسیار جدال کننده است 197
- اشاره 201
- 1. اختیار 202
- اول: انسان در انتخاب مسیر زندگی مختار است 203
- قرآن و اختیار انسان 203
- دوم: خدا به اجبار هدایت نمی کند 205
- سوم: ارسال پیامبران و انزال کتب آسمانی 206
- چهارم: بشارت به کارهای نیک و نکوهش نسبت به کارهای بد 206
- هفتم: تغییر سرنوشت دست خود انسان است 207
- ششم: پاداش و عقوبت انسان 207
- پنجم: انسان با عمل اختیاری اش مورد آزمایش قرار می گیرد 207
- نهم: آیاتی که انسان را به تغییر سرنوشتش امر می کند 208
- هشتم: پشیمانی انسان در قیامت 208
- دهم: حکمت اختلاف مردم 209
- یازدهم. نقش محیط در اراده انسان 210
- دوازدهم: خدا کسی را گمراه نمی کند 214
- اشاره 215
- سیزدهم: اراده انسان مطلق و تمام کننده نیست 215
- 2. قدرت انسان 217
- اشاره 222
- 1-2. حیات دنیوی 227
- 2. مراحل حیات 227
- 1-1-2. ویژگی های زندگی دنیا 227
- اول: دنیا جای عمل است 227
- دوم: نعمت های دنیا برای انسان است 227
- چهارم: دنیا بازار و انسان تاجر است 229
- پنجم: شاهدان اعمال انسان 235
- هفتم: زندگی دنیا با مرگ پایان می پذیرد 236
- اشاره 236
- هشتم: زندگی ادامه دارد 236
- 2-1-2. آفات زندگی دنیا 238
- اول: دنیاطلبی 238
- دوم: زندگی دنیا بازیچه است 242
- چهارم: زندگی دنیا، مایه ی غرور و اغفال 245
- پنجم: مال و فرزند هم جلوه های زندگی دنیا و هم وسیله عذاب 245
- ششم: دنیا برای هیچکس گُل نمی شود 247
- 2-2. حیات برزخی 248
- هفتم: دنیا مانند گیاه بیریشه است 248
- اشاره 248
- مقایسه دنیا و آخرت 251
- 3-2. حیات ابدی 251
- حیات اخروی، حقیقی و جاودانه است 253
- حیات ابدی، روحانی و جسمانی است 254
- در آخرت، نتیجه اعمال خود را می بینیم 254
- شخصیت اخروی، بازتابی از شخصیت دنیوی است 257
- در زندگی اخروی جای جبران و عذرخواهی نیست 259
صفحه 1
مقدمه
بسم الله الرّحمن الرّحیم
ألحمدُ لله ربّ العالمین و صلّی الله علی محمّد و آله الطاهرین
به فضل الهی، پس از پایان تفسیر ترتیبی قرآن کریم و ارائه آن در قالب دوره ده جلدی تفسیر نور، به فکر تفسیر موضوعی برگرفته از آن افتادم و بحمدالله عزیزانی این راه را دنبال کردند و گامهایی برداشته شد. از جمله:
گام اول، کتاب سیصد نکته در مدیریت، توسط کارشناس ارشد رشته مدیریت و زیر نظر اساتید این رشته در دانشگاه امام صادق.
گام دوم، کتاب سیمای حقوق در قرآن کریم، توسط دانشجوی دکتری حقوق و زیر نظر آقای دکتر میرمحمدصادقی استاد دانشکده حقوق دانشگاه تهران. این کتاب تلخیص و توسط نهاد مقام معظم رهبری در دانشگاه، به عنوان کتاب درسی دانشکدههای حقوق ارائه شد.
گام سوم، کتاب قرآن و متولیان فرهنگی، توسط دانشجوی دکتری معارف و حافظ کل قرآن کریم.
گام چهارم، اخلاق نظامی و انتظامی، شامل مباحث دینی کاربردی در نیروهای نظامی و انتظامی، نظیر بحث امنیت، آبرو، امر به معروف و نهی از منکر، شیوه برخورد، نحوه اجرای قانون و ... که توسط نیروی انتظامی چاپ و در رده کتابهای آموزشی آن عزیزان قرار گرفت.