پیشگامان تشیع در ایران: همراه با رویکردی تفصیلی به رجال اشعریان صفحه 109

مذکورِ در فهرست می باشد و در سال 262 ه . ق. فوت کرده(1) و حضرت امام باقر علیه السلام در سال 114ه . ق. به شهادت رسیده(2) بسیار بعید به نظر می رسد که شخصی بتواند تا سال 114 ه . ق. از امام حدیث بشنود و شخص دیگری که وفاتش 148 سال بعد واقع شده است؛ از وی روایت بنماید. اشخاصی که در این طبقه قرار دارند از اصحاب حضرت امام صادق علیه السلام روایت نمی نمایند تا چه رسد به نقل از اصحاب حضرت امام باقر علیه السلام.(3) این در حالی است که برخی ظاهرا هر سه نام را متعلق به یک نفر دانسته اند(4).

سهل بن یسع، زکریا بن آدم، عبدالله بن محمد همدانی، علی بن ابی صالح، علی بن بزرج، محمد بن ابی عمیر، یونس بن یعقوب و احمد بن یزید الخزاعی از راویان وی به شمار می روند(5).

156 . اسماعیل بن آدم بن عبدالله بن سعد الاشعری

156 . اسماعیل بن آدم بن عبدالله بن سعد الاشعری

نجاشی وی را با عنوان مزبور، توثیق نموده و او را صاحب منزلتی از قمیون معرفی نموده است: «وجه من القمیین ثقه» و کتابی را به روایت محمد بن حسن صفار (متوفا: 270 ه . ق.) از محمد بن ابی الصُهبان از اسماعیل بن آدم نقل نموده است: «... محمد بن ابی الصهبان قال: حدثنا اسماعیل بن آدم بکتابه»(6).

با توجه به این که پدرش، «آدم ابن عبدالله»، از اصحاب حضرت امام صادق علیه السلام(7) و راوی اش محمد بن ابی الصهبان، از اصحاب حضرت امام جواد، امام هادی و امام حسن عسکری علیهم السلام است(8)، می توان حدس زد که وی، هم عصر امام کاظم و امام رضا علیهما السلام بوده است. برخی احتمالاً وی را «اسماعیل بن سعد الاحوص» که شیخ در اصحاب امام رضا علیه السلام ذکرش

1- 1. رجال الطوسی، ص 440.
2- 2. تاریخ اهل البیت، ص 79.
3- 3. قاموس الرجال، ص 774.
4- 4. الجامع فی الرجال، ج 1، ص 227.
5- 5. الجامع فی الرجال، ج 2، ص 446/ جامع الرواه، ج 1، ص 82/ رجال النجاشی، ص 73/ الفهرست، ص 16.
6- 6. رجال النجاشی، ص 27، ش 52.
7- 7. رجال الطوسی، ص 143، ش 17.
8- 8. همان، ص 407، ش 25؛ ص 423، ش 17؛ ص 435، ش 5.