پیشگامان تشیع در ایران: همراه با رویکردی تفصیلی به رجال اشعریان صفحه 141

دانسته است(1).

184 . زکریا بن ادریس الاشعری

184 . زکریا بن ادریس الاشعری

ابوجریر زکریا بن ادریس بن عبد الله بن سعد اشعری قمی از اصحاب امام صادق، امام کاظم و امام رضا علیهم السلام می باشد(2). و احتمالاً در زمان امامت حضرت رضا علیه السلام از دنیا رفته است(3).

ابو جریر، کنیه چهار نفر از راویان است : رواسی، زکریا ابن ادریس، زکریا بن عبد الصمد و محمد بن عبدالله - یا عبیدالله. در این بین، تنها رواسی، قمی نیست(4). کنیه «ابو جریر قمی» منصرف به زکریا بن ادریس می باشد؛ زیرا نجاشی ابو جریر قمی را فرزند ادریس بن عبدالله اشعری می داند: «... و ابو جریر القمی هو زکریا بن ادریس هذا»(5)، نیز زکریا بن ادریس مشهور و معروف و صاحب کتاب است(6).

شیخ طوسی او را به نام زکریا بن ادریس قمی و جزء اصحاب امام صادق علیه السلام ذکر نموده(7) و ابن عقده، ابوجریر قمی را راوی آن حضرت علیه السلام دانسته(8) و در باب اصحاب امام کاظم و اصحاب امام رضا علیهما السلام از رجال شیخ وی را با عنوان ابوجریر القمی می یابیم(9) و یک بار دیگر در باب اصحاب الرضا علیه السلام او را با نام جدو وصف اشعری و کنیه می بینیم(10). نجاشی روایت وی از آن سه امام (علیهم السلام) را به «قیل» نسبت می دهد(11) که بیانگر عدم اعتماد وی است. ولی در کافی و

1- 1. رجال العلامه الحلی، ص 279.
2- 2. رجال الطوسی، ص 200، 365، 377.
3- 3. در روایت 1150 ص 616 رجال کشی آمده است که امام رضا علیه السلام اندکی پس از فوت ابو جریر برای او طلب رحمت نمود: «... قال دخلت علی الرضا علیه السلام من اول اللیل فی حدثان موت ابی جریر فسألنی عنه و ترحم علیه.» با توجه به این که در روایت، فقط لفظ «ابو جریر» آمده، در انطباق آن بر «ابو جریر قمی» تشکیک شده (معجم رجال الحدیث ج 7، ص 277) و این در حالی است که نام باب مزبور در رجال کشی ابو جریر القمی و در (الاختصاص، ص 86)، ابو جریر زکریا بن ادریس... القمیین می باشد.
4- 4. معجم رجال الحدیث، ج 7، ص 281.
5- 5. رجال النجاشی، ص 104، ش 259.
6- 6. معجم رجال الحدیث، ج 7، ص 282.
7- 7. رجال الطوسی، ص 200، ش 72.
8- 8. رجال النجاشی ، ص 173.
9- 9. رجال الطوسی، ص 365 ، ش 13؛ ص 396، ش 16.
10- 10. همان، ص 377، ش 2.
11- 11. رجال النجاشی ص 173.