پیشگامان تشیع در ایران: همراه با رویکردی تفصیلی به رجال اشعریان صفحه 144

شیخ طوسی و نجاشی کتابی را از وی می دانند(1) و سروی کتابی را برای زکریا بن اویس، ابو جعفر قمی دانسته است(2). به لحاظ نبودن چنین شخصی در کتب رجال، احتمال تصحیف بسیار است. صدوق نیز طریق خود را به زکریا آورده؛ لذا کتاب وی به هنگام تألیف من لا یحضر در دسترس او بوده است(3). علامه، طریق مزبور را حسن می داند(4).

185 . زکریا بن عمران القمی

185 . زکریا بن عمران القمی

نویسنده الجامع فی الرجال وی را از فرزندان عمران بن عبدالله اشعری که از اصحاب حضرت صادق به شمار می رود، دانسته است(5). او در کافی با عنوان مزبور، از هارون ابن جهم از یکی از اصحاب امام صادق علیه السلام روایت نموده(6) و در کتاب التوحید کافی از امام موسی بن جعفر علیه السلام با عنوان زکریا بن عمران روایت می نماید(7) و در استبصار، روایت او از حضرت کاظم علیه السلام آمده است(8). حسین بن سعید، محمد بن خالد و محمد بن سهل از راویان وی به شمار می روند(9).

186 . زیاد بن عیاض اشعری

186 . زیاد بن عیاض اشعری

ابن اثیر از اختلاف در صحابی بودن او سخن گفته است و ابوحاتم می گوید: خود وی اذعان به رؤیت پیامبر صلی الله علیه و آله دارد. وی از عمر و زبیر روایت کرده و شعبی راوی اوست. ابن اثیر از زیاد نقل می کند که او گفت: هر آنچه پیامبر صلی الله علیه و آله بدان عمل می نمود، شما نیز انجام می دهید؛ مگر غسل عیدین را(10).

در اسد الغابه آمده که گفته شده نام وی «عیاض بن زیاد» است و سخنی از عیاض

1- 1. الفهرست، ص 74/ رجال النجاشی، ص 457.
2- 2. معالم العلماء، ص 53، ش 350.
3- 3. من لا یحضره الفقیه، ج 4، ص 70. (المشیخه)
4- 4. رجال العلامه الحلی، ص 279.
5- 5. الجامع فی الرجال، ج 2، ص 449.
6- 6. الکافی، ج 1، ص 230، ح 2.
7- 7. همان، ص 149، ح 2.
8- 8. الجامع فی الرجال، ج 1، ص 333.
9- 9. الکافی، ج 1، ص 149، ح 2، ص 230، ح 2/ الجامع فی الرجال، ج 1، ص 333/ معجم رجال الحدیث، ج 7، ص 284.
10- 10. اسد الغابه، ج 2، ص 216/ الجرح و التعدیل، ج 3، ص 540، ش 2439/ الطبقات، ج 6، ص 151.