پیشگامان تشیع در ایران: همراه با رویکردی تفصیلی به رجال اشعریان صفحه 186

وصف «قمی» از او یاد نموده؛ ولی برقی علاوه بر آنان نام جدّ و وصف الاشعری او را ذکر کرده است(1).

عبدالملک از برادرش ادریس، از امام صادق علیه السلام روایت کرده و در اسناد احادیث به این مطلب تصریح شده ؛ همان گونه که در ثعلبه بن میمون خبری از اختصاص آمده است که: «برادرم ادریس مرا حدیث کرد». محمد بن سنان، حسین بن سعید از راویان وی می باشند(2).

بنا به روایتی که عقیقی از امام صادق علیه السلام نقل کرده است آن حضرت او را «قوی الایمان» دانسته اند(3) و مامقانی احتمال اراده وی یا عبدالملک بن عبدالله المنقری(4) را می دهد. ولی محقق شوشتری با ملاحظه این که رجال شیخ، اصحاب امامی و غیر امامی را ذکر می نماید و به منقری تنها در رجال اشاره شده در دیگر کتاب های رجالی نامی از او نیست، اراده عبدالملک بن عبدالله قمی را یقینی می داند(5).

231 . عقبه بن خالد الاشعری

231 . عقبه بن خالد الاشعری

شیخ طوسی «عقبه بن خالد الاشعری القمّاط(6) الکوفی» را جزء اصحاب حضرت صادق علیه السلام ذکر نموده است.(7) دیگر کتاب های رجالی از وی یاد نکرده اند: او با عقبه بن خالد اسدی کوفی که در مدح وی احادیثی رسیده است، متفاوت می باشد(8).

1- 1. رجال الطوسی، ص 234، ش 173، رجال النجاشی، ص 24.
2- 2. الاختصاص ، ص 276/ 326، جامع الرواه، ج 1، ص 520 / مستدرک الوسائل، ج 5، ص 62.
3- 3. رجال العلامه الحلی، ص 116.
4- 4. تنقیع المقال، ج 2، ص 230، ش 7501.
5- 5. رجال الطوسی، ص 238، ش 176 / قاموس الرجال، ج 6، ص 186. سید موسی زنجانی، احادیث او را دلیل بر جلالت و تشیّع وی می داند. (الجامع فی الرجال، ج 2، ص 448).
6- 6. «قماط»: جمع قُمُط به معنای طناب، قنداق بچه. «قَمّاط»: سازنده قمط. (معجم الوسیط، ج 2، ماده قمط).
7- 7. رجال الطوسی، ص 261، ش 625.
8- 8. قاموس الرجال، ج 6، ص 314. عقبه بن خالد اسدی کوفی، از اصحاب حضرت صادق علیه السلام است. شیخ طوسی و نجاشی کتابی را از او دانسته اند و در کشی و کافی، راوایاتی در مدح او رسیده است. او از امام صادق علیه السلام روایت کرده است. فرزندش علی و محمد بن عبد الله بن هلال و غالب بن عثمان از راویان اویند. (رجال الطوسی، ص 261/ الفهرست، ص 118، ش 521/ رجال النجاشی، ص 299، ش 814 / معجم رجال الحدیث، ج 10، ص 154). در مواردی که «علی بن عقبه» از پدرش روایت می کند، مراد، عقبه بن خالد اسدی است چرا که نجاشی و شیخ علی بن عقبه را به اسدی توصیف کرده اند. (ر.ک رجال النجاشی، ص 271، ش 710 / رجال الطوسی، ص 242، ش 303).