پیشگامان تشیع در ایران: همراه با رویکردی تفصیلی به رجال اشعریان صفحه 194

این جریان را شیخ طوسی، برقی، در کتاب های خود آورده اند و در آن ها به جای علی بن الریان، علی بن مهزیار را ذکر کرده اند(1). با ملاحظه تحریف و تصحیف بسیار در رجال کشی و این که «علی بن ریان» از اصحاب امام هادی علیه السلام و حضرت عسکری علیه السلام می باشد، حکم به درستی روایت شیخ طوسی و برقی شده است(2). ظاهرا با تمسّک به حدیث مورد بحث بوده که علامه(3) و ابن داود، او را «وکیل» معرفی نموده اند که در صورت تحریف حدیث، وکالت وی منتفی می گردد(4).

237 . علی بن عیسی الطلحی

237 . علی بن عیسی الطلحی

علی بن عیسی بن موسی بن طلحه بن محمد بن سائب(5)، معروف به طلحی(6)، از امیران و صاحب منزلتان قم و از فرماندهان امامی مذهب(7) حکومت مأمون در اوایل قرن سوم هجری می باشد.

مأمون، علی بن عیسی الطلحی را در سال 212 ه . ق.، والی قم ساخت و در 214 ه . ق. علی بن هشام را به ولایت مناطق جبل(8)، قم، اصفهان(9) و آذربایجان رساند.

1- 1. رجال الطوسی، ص 371، ش 4، اصحاب الرضا علیه السلام، رجال البرقی، ص 56 .
2- 2. معجم رجال الحدیث، ج 12، ص 28. با ملاحظه این که نجاشی، می گوید: پدر علی بن مهزیار نصرانی بود، گفته شده که خود وی نیز نصرانی بوده و در کودکی اسلام آورده و خدا بر وی به واسطه شناخت این امر منت نهاد. و این تاییدی بر قول اینان است و ممکن است مقصود از «معرفه هذا الامر»، اسلام باشد. (قاموس الرجال، ج 6، ص 491).
3- 3. علامه در خلاصه (ص 11) تنها از علی بن مهزیار یاد می کند ولی در ص 39 این جریان را در مورد هر دو نفر (علی بن ریان و علی بن مهزیار) ذکر می کند.
4- 4. رجال العلامه الحلی، ص 99، ش 37 / رجال ابن داود، ص 138، ش 1051.
5- 5. جمهره انساب العرب ص 374. نسب وی بنا بر نقل تاریخ قم، ص 160، چنین است:... طلحه بن عبد الله بن سائب بن مالک.
6- 6. ظاهرا به دلیل انتساب به جد، به این لقب مشهور شده. طرائف المقال، ج 2، ص 183، ش 295.
7- 7. ابن حزم او را فرمانده مشهور رافضی می داند، (جمهره انساب العرب، ص 374). مراد از « رافضی» در کلمات اهل سنت، «امامی» است. (قاموس الرجال، ج 1، ص 22).
8- 8. «جبال» یا «جبل»، منطقه مرکزی ایران می باشد. شهرهای مشهور آن: همدان، دینور، اصفهان، قم، کاشان و نهاوند می باشند. (صوره الارض، ص 257 - 258).
9- 9. گر چه اصفهان و قم جزء مناطق جبل اند، ولی طبری و ابن اثیر آن ها را جدا ذکر نموده اند که احتمال دارد برای تأکید باشد.