پیشگامان تشیع در ایران: همراه با رویکردی تفصیلی به رجال اشعریان صفحه 203

244 . عمرو بن خارجه

244 . عمرو بن خارجه(1)

عمرو بن خارجه بن منتفق الاشعری (اسدی و انصاری نیز گفته شده)(2) صحابی(3) و هم پیمان ابوسفیان از مشایخ عبدالرحمن بن غنم و مجاهد می باشد. عسکری و طبرانی روایتی از شعبی را از او ذکر نموده اند(4). در مسند طیالسی و معجم کبیر طبرانی، شهر بن حوشب از عمرو بن خارجه روایت می کند با ملاحظه اینکه همین روایت را در مسند احمد به نقل از شهر بن حوشب از عبدالرحمن بن غنم از عمرو بن خارجه می یابیم می توان، به رخ دادن اشتباه در آن در کتاب پی برد.(5)

245 . عمرو بن ابی موسی الاشعری

245 . عمرو بن ابی موسی الاشعری

عمرو یا عامر ابوبکر بن ابی موسی الاشعری (متوفا: 106 ه . ق)، قاضی کوفه در زمان حجاج و پس از او بود(6). او از محدثان قرن اول هجری قمری است. ابن حجر او را پیرو مذهب اهل شام می داند(7). ذهبی با لقب عثمانی از او یاد نموده است(8). ابن حجر می گوید: ابو غادیه جهنی، قاتل عمار، نزد عمرو آمد. عمرو او را نزدیک خویش نشاند و گفت: آفرین بر برادرم: «مرحبا باخی»(9).

وی از کوفیین محسوب شده و عجلی، ابن حبان، ابن حجر و ذهبی توثیقش

1- 1. خارجه بن عمرو نیز گفته شده؛ ولی ابن حجر طبرانی، عنوان متن را صحیح تر می داند. (تهذیب التهذیب، ج 8 ، ص 39)، المعجم الکبیر، ج 17، ص 32.
2- 2. ابن حجر در تقریب، وی را با وصف اسدی و در تهذیب اشعری، خوانده است.
3- 3. او حدیث «ان الله قد اعطی کل ذی حق حقه»؛ خداوند حق هر صاحب حقی را عطا نموده». را از پیامبر صلی الله علیه و آله روایت نموده است. (تهذیب التهذیب، ج 8 ، ص 39).
4- 4. تقریب التهذیب، ص 284/ تهذیب التهذیب، ج 8 ، ص 39 / الجرح و التعدیل، ج 6، ص 329.
5- 5. مسند الطیالسی، ج 1، ص 169 / المعجم الکبیر، ج 17، ص 35/ مسند احمد، ج 4، ص 187، 239.
6- 6. وی پس از برادرش ابوبرده در زمان حجاج قاضی کوفه بوده است، ابن اثیر تاریخ قاضی بودن او را سالهای 87 و 96 ه . ق می داند.(الکامل فی التاریخ، ج 4، ص 520؛ ج 5، ص 20).
7- 7. تهذیب التهذیب، ج 12، ص 40، ش 159.
8- 8. سیر اعلام النبلاء، ج 5، ص 6.
9- 9. تهذیب التهذیب، ج 12، ص 40. پیامبر صلی الله علیه و آله در مورد قاتل عمار فرمود: عمار را گروه ستمکاران خواهند کشت. (اسد الغابه، ج 4، ص 46).