پیشگامان تشیع در ایران: همراه با رویکردی تفصیلی به رجال اشعریان صفحه 208

راویان او به نقل از ابن ابی حاتم و ابن اثیر در ذیل نام کعب بن عاصم، عبارتند از: عبد الرحمن بن غنم، شریح بن عبید، جابر و خالد بن ابی مریم(1).

252 . کعب بن عیاض الاشعری

252 . کعب بن عیاض الاشعری

کعب از صحابه و راویان حضرت رسول صلی الله علیه و آله است. او به شام عزیمت نمود و در زمره شامیان محسوب می شود و جبیر بن نفیر حضرمی راوی اوست. ابن حجر، سخن برخی را که «جابر» و «ام الدرداء» را از راویان او می دانند، نمی پسندد؛ چون نام این دو در مورد کعب بن عاصم مطرح می شد. ابن اثیر به لحاظ اتحاد طریقِ حدیثی از «ابن عاصم» و «ابن عیاض»، احتمال اتحاد اینان را قوی می داند(2).

253 . مالک بن عامر الاشعری

253 . مالک بن عامر الاشعری

مالک بن عامر بن هانی بن خفاف اشعری، از اصحاب حضرت رسول صلی الله علیه و آله و از اشراف عراق بود. وی پدر سائب بن مالک و جد بسیاری از اشعریان قم است. مالک، اولین مسلمان اشعری است. او پیش از هجرت اشعریان، خدمت پیامبر صلی الله علیه و آله رسیده و اسلام آورده و پس از آن، همراه با عده ای در سال هفت هجری برای مرتبه دوم، حضور آن حضرت شرفیاب شده است.

در این رابطه در تاریخ قم آمده: «و مالک بن عامر الاشعری از دیگر مهاجران سبقت گرفت، به صحبت رسول صلی الله علیه و آله ؛ سبب آن که نشانه اسلام و ایمان در دل او پدیده آمده بود و از صحبت رسول صلی الله علیه و آله باز گردید و دیگر باره در صحبت مهاجران دیگر به مکه رفت و چنان چه او را ثواب دو هجرت حاصل شد(3)».

مالک جریان زندگی خود را در قصیده ای شرح داده و در مورد اسلام آوردنش سروده است:

1- 1. رجال الطوسی، ص 27، ش 5؛ ص 32، ش 4/ تقریب التهذیب، ص 309/ تهذیب التهذیب، ج 8 ، ص 424، ش 786، الاصابه، ج 3، ص 297/ الاستیعاب (حاشیه الاصابه) الاصابه ج 3، ص 294/ کتاب التاریخ الکبیر، ج 7، ص 221، ش 656/ الجرح و التعدیل، ج 7، ص 160، ش 898 / اسد الغابه، ج 4، ص 243/ قاموس الرجال، ج 7، ص 442.
2- 2. تقریب التهذیب، ص 310/ تهذیب التهذیب، ج 8، ص 438، 792 / اسد الغابه، ج 4، ص 246.
3- 3. تاریخ قم، ص 278.