پیشگامان تشیع در ایران: همراه با رویکردی تفصیلی به رجال اشعریان صفحه 214

صدوق از کتاب های وی در تألیف آن می باشد. علامه در خلاصه، این طریق را صحیح می داند(1).

255 . محمد بن علی بن محبوب الاشعری القمی

255 . محمد بن علی بن محبوب الاشعری القمی

ابو جعفر محمد بن علی بن محبوب از محدثان و فقیهان شیعه در قرن سوم هجری است(2). نجاشی او را بزرگ قمیان در زمان خویش و عین(3) و ثقه دانسته است: «شیخ القمیین فی زمانه، ثقه، عین، فقیه، صحیح المذهب»(4).

وی از خضر بن عیسی، ابو محمد جعفر بن محمد، ابو بشر سندی بن محمد، عبیدالله بن احمد بن محمد اشعری و هارون بن مسلم روایت نموده است(5).

احمد بن ادریس، ابن بطه، محمد بن یحیی، محمد بن احمد بن یحیی العطار(6) و ابراهیم بن محمد از پدرش در زمره راویان وی اند(7).

شیخ طوسی کتابی به نام الجامع را که مشتمل بر چند کتاب بوده، از او می داند و 13 کتاب را که «الجامع» محتوی آنان است، می شمارد. نجاشی بدون ذکری از «الجامع»، 15 کتاب که 12 عدد از آنان مانند محتویات الجامع می باشند ذکر می نماید. کتاب هایی که شیخ نام برده عبارتند از:

1- 1. رجال العلامه الحلی، ص 279.
2- 2. احمد بن ادریس( متوفا: 301 ه . ق)، راوی وی بود. پدرِ شیخش عبید الله بن احمد، از اصحاب حضرت جواد و هادی علیهما السلام بود. (ر.ک شرح حال احمد بن ادریس و احمد بن محمد بن عبید الله در همین نوشتار).
3- 3. وحید بهبهانی در توضیح عبارت «عینٌ و وجهٌ» می گوید: نزد استر آبادی، مفید تعدیل و نزد مجلسی اول، توثیق را می رساند و خودش مدح قابل اعتنا را می پسندد. (فوائد الوحید البهبهانی، ص 32).
4- 4. رجال النجاشی، ص 349، ش 940.
5- 5. مجمع الرجال، ج 2، ص 268؛ ص 44 / رجال النجاشی، ص 187، ش 417؛ ص 79، ش 190/ جامع الرواه، ج 1، ص 158.
6- 6. در جامع الرواه، از رجال شیخ طوسی باب من لم یرو عنهم علیهم السلام محمد بن یحیی العطار، نقل شده است؛ قهپائی نیز محمد بن یحیی العطار را صحیح می داند. (جامع الرواه، ج 1، ص 158 / مجمع الرجال، ج 5، ص حاشیه 2). ر.ک رجال الطوسی، ص 438.
7- 7. رجال الطوسی، ص 238، ش 18/ الفهرست، ص 145/ رجال النجاشی، ص 349/ من لا یحضره الفقیه، ج 4، المشیخه، ص 105.