پیشگامان تشیع در ایران: همراه با رویکردی تفصیلی به رجال اشعریان صفحه 216

عیسی نقل می نماید(1). وی از عبدالله بن مغیره، محمد بن سلیمان(2)، محمد بن ابی عمیر(3) و خَیْثَمَه(4) روایت نموده است.

فرزندانش احمد(5) و عبدالله (بنان)(6)، جعفر بن محمد بن عبیدالله، محمد بن حسن صفار، محمد بن علی بن محبوب و مروک بن عبید(7) از راویان اویند(8).

258 . محمد بن یحیی الاشعری

258 . محمد بن یحیی الاشعری

شیخ طوسی و کلینی روایتی را از او ذکر نموده اند. در تهذیب، محمد بن عیسی بن عبید راوی اوست. در کافی، کلینی از وی روایت نموده است و احمد بن محمد شیخ او می باشد(9). با توجه به وفات احمد (پس از سال 274 ه . ق) و کلینی (329 ه . ق) وی نیمه دوم قرن سوم را درک نموده و ممکن است که در قرن چهارم نیز زیسته باشد(10).

از آن جا که «اشعری» در طبقه «ابو جعفر، محمد بن یحیی عطار قمی» بوده - احمد بن محمد بن عیسی، شیخ آن ها و کلینی، راوی آن هاست .- و این که درکتاب های رجالی شیعه عنوان مستقلی از او دیده نمی شود(11)، احتمال اتحاد آن ها می رود. اردبیلی به اتحاد مطمئن است و روایت الاشعری را در ذیل نام عطار می آورد(12).

نجاشی «ابوجعفر محمد بن یحیی العطار القمی» را شیخ شیعه در زمان خویش، ثقه، عین و صاحب روایات فراوان می داند(13). شیخ طوسی می گوید: او قمی است. احادیث بسیاری از اوست و کلینی راوی او می باشد(14). نجاشی از کلینی نقل می کند که

1- 1. رجال النجاشی، ص 338.
2- 2. جامع الرواه، ج 2، ص 166، ج 1؛ ص 511.
3- 3. اختیار معرفه الرجال، ص 107، ح 173؛ ص 303، ح 546؛ ص 304، ح 548؛ ص 437، ح 937.
4- 4. رجال النجاشی، ص 174، ش 406.
5- 5. اختیار معرفه الرجال، ص 107، ح 173؛ ص 303، ح 546؛ ص 304، ح 548.
6- 6. رجال النجاشی، ص 174، ش 406 / کامل الزیارات، ص 144، ح 3.
7- 7. اختیار معرفه الرجال، ص 437، ش 937.
8- 8. جامع الرواه، ج 2، ص 166.
9- 9. تهذیب الاحکام، ج 1، ص 257، ح 746.
10- 10. الکافی، ج 1، ص 269، ح 3.
11- 11. ر. ک: اصول خمسه رجالیه/ نقد الرجال/ مجمع الرجال/ جامع الرواه/ رجال العلامه الحلی / رجال ابن داود.
12- 12. جامع الرواه، ج 2، ص 213.
13- 13. رجال النجاشی، ص 353، ش 946.
14- 14. رجال الطوسی، ص 495، ش 24.