پیشگامان تشیع در ایران: همراه با رویکردی تفصیلی به رجال اشعریان صفحه 222

267 . یعقوب بن عبدالله الاشعری القمی

267 . یعقوب بن عبدالله الاشعری القمی

ابوالحسن یعقوب بن عبدالله بن سعد الاشعری (متوفا: 174 ه . ق)، فرزند عبدالله بن سعد (بزرگ اشعریان قم) و برادر عبدالملک و عمران قمی و پسر عموی اشعث بن اسحاق است(1) برقی «یعقوب بن عبدالله بن سعد الاشعری» را در اصحاب امام صادق علیه السلام ذکر کرده است و شیخ طوسی در رجال او را برادر عمران می داند(2) و در تهذیب «یعقوب القمی» به واسطه برادرش عمران، از حضرت صادق علیه السلام روایت می نماید(3). شاید بیش از این نتوان یادی از وی در کتب رجال شیعه به دست آورد؛ ولی فراوان درکتب اهل سنت از او نام برده شده است. خاندان او از بزرگان شیعه بوده اند و بعید به نظر می رسد که خود در این طریقت داخل نباشد. او در سال 174 ه . ق(4)، در قزوین درگذشت. ابن حجر، وی را صدوق و در زمره طبقه میانه اتباع التابعین (طبقه هشتم) ذکر نموده است(5). وی از قمیان محسوب می شود. ابن سعد در طبقات او و پسر عمویش «اشعث» را در زمره محدثان قم ذکر می نماید(6).

وی از جمعی چون: جعفر بن ابی مغیره خزاعی قمی(7)، حفص بن حمید(8)، عمران بن عبدالله اشعری(9)، عیسی بن جاریه انصاری(10)، عیسی بن جابر(11)، لیث بن ابی سلیم(12)،

1- 1. الجرح و التعدیل، ج 9، ص 209، ش 874، معجم البلدان، ج 6، ص 161، ماده قم.
2- 2. رجال البرقی، ص 28، رجال الطوسی، ص 256، ش 543.
3- 3. تهذیب الاحکام ج 6، ص 174. در کافی ج 2، ص 517 «یعقوب القمی» مستقیما از امام صادق علیه السلام روایت می کند.جامع الرواه، ج 1، ص 642.
4- 4. در الانساب، چاپ بغداد، ص 641 سال 179 ذکر شده است.
5- 5. معجم البلدان، ج 6، ص 161/ تقریب التهذیب، ص 402.
6- 6. الطبقات الکبری، ج 7، ص 382.
7- 7. الجرح و التعدیل، ج 2، ص 491، ش 2008؛ ج 9، ص 209، ش 874 .
8- 8. همان، ج 9، ص 209.
9- 9. جامع الرواه، ج 1، ص 642.
10- 10. الجرح و التعدیل، ج 6، ص 273، ش 1513؛ ج 9، ص 209.
11- 11. معجم البلدان، ج 6، ص 161.
12- 12. الجرح و التعدیل، ج 9، ص 209.