پرچمدارمعارف علوی درعصرقاجار صفحه 83

و در بیان فقهاء و مجتهدان، و در کتب فقه و اصول و اجازات، همه جا استادکل یا استاداکبر خوانده می

شود، چرا که وی سرآمد تمام دانشمندان و استاد اساتید فقه و اصول در دویست سال گذشته است.(1)

مادر آقا محمد علی که نخستین همسر آقاست، دختر فقیه بزرگ آیت الله سیّد محمّد طباطبایی بروجردی (متوفای قبل از سال 1168) جدّ علامه بحرالعلوم است که بانویی عالمه و فاضله بوده است.

شایان ذکراست که وصلت آقا با دختر سیّد محمّد بروجردی در عتبات عالیات انجام گرفته و در موقعی که آقا وحید نزد آن فقیه بزرگوار درس می خوانده و از شاگردان وی محسوب بوده است.(2)

تحصیلات آقا محمد علی

دوران کودکی آقا محمد علی، در بیت علم واجتهاد، و در محیطی معنوی و با صفا تحت نظارت پدرش رشدکرده و عمده تحصیلات خود را نزد وی در بهبهان به پایان برد و علوم شرعی و حوزوی را نزد پدر فرا گرفت، تا جایی که او را افضل و اعلم شاگردان وحید دانسته اند.(3)

وی به سرعت مراتب علم وکمال را طی کرد،گستره علم وکمالش زبانزد محافل و مجالس گردید، به گونه ای که پدرش در وصف او چنین می گوید:

1- . دوانی، علی، همان:109؛ نوری، حسین، مستدرک الوسائل:384 /3؛ آزاد کشمیری، محمد علی، نجوم السماء فی تراجم العلماء: 303.
2- . آل آقا، همان: 131؛ بهبهانی، احمد، همان:131/1.
3- . بهبهانی، احمد، همان: 133 /1؛ خوانساری، محمدباقر، همان: 95 /2؛ مازندرانی حائری، محمد، همان:179/2؛ حرزالدین، محمد، معارف الرجال:309/2.