پرچمدارمعارف علوی درعصرقاجار صفحه 84

محمد علی ما، شیخ بهاءالدین این عصر است.(1)

آقا محمد علی در اوان بلوغ به درجه اجتهاد نائل آمد و به گفته خود، هرگز از کسی تقلید نکرد، همان گونه که فرزندش آقا احمد می گوید:

بسیار از آن جناب شنیده ام که می فرمود؛ من تقلید کسی را نکرده ام، در اول تکلیف، خود مجتهد بودم و احکام ضروریه را اجتهاد کرده بودم.(2)

آقا محمد علی، جامع علوم عقلی و نقلی بود و بر مذاهب گوناگون اهل اسلام، آگاهی جامع وکافی داشت.

همان گونه که مؤلف کتاب منتهی المقال که کتاب خود را در حال حیات وحید بهبهانی تألیف کرده است می گوید:

آن جناب دارای دو فرزند پارسا و باتقوا و پاکیزه سرشت است که هر دو عامل می باشند، فرزند بزرگتر، المولی الصفی آقا محمد علی است که در دقت نظر و خوش فهمی و تیز هوشی به مرحله پایانی آن دست یافته، بلکه از مرحله پایانی نیز گذشته است.

اگر اصول و تفسیر و تاریخ و عربیت را بخواهی،او در همه این علوم به کمال رسیده است و چنانچه خواستار فروع و رجال باشی، هم او سرچشمه این فنون است، از همان زمان که همراه پدرش استاد علامه وارد عراق شد، مآثر و محاسنش نزد خاص و عام مشهور گشت به طوری که با سخنان او کلام دیگران بی فروغ گشت و در تمام مناطق با شگفتی از او یاد می کردند.(3)

1- . همان: 133 /1؛ حبیب آبادی، محمدعلی، مکارم الآثار: 562 /2.
2- . همان.
3- . بهبهانی،آقا محمد علی، خیراتیه:2/1.