در پرتو شریعت: پاسخ به شبهات وهابیت صفحه 25

می شود و زیارت قبور را برای آنان جایز می داند و یک روایت خاصّ که فقط شامل زنان شده و زیارت قبور را برای آنان حرام می داند «لعن اللَّه زوّرات القبور.» و در چنین صورتی از سه حالت خارج نیست:

الف) می دانیم روایت خاصّ پس از روایت عامّ صادر شده است. در این صورت روایت خاصّ روایت عامّ را تخصیص می زند. نتیجه این که در اینجا روایت اوّل، روایت دوم را تخصیص می زند و حرمت زیارت برای زنان ثابت می گردد.

ب) می دانیم روایت عامّ پس از روایت خاصّ صادر شده است. در این صورت اصولیون عامّ را ناسخِ خاصّ نمی دانند. و در نتیجه حرمت زیارت قبور برای زنان ثابت است.

ج) نمی دانیم روایت عامّ بعد از روایت خاصّ صادر شده است. در این صورت عموم اهل علم از اصولیون، خاصّ را مقدّم بر عامّ می کنند. در نتیجه، اینجا دلالت روایت اوّل بر حرمت زیارت قبور برای زنان پابرجاست.»(1)

پاسخ استدلال ابن تیمیّه

پاسخ اوّل

ادّعای اختصاص روایت دوّم (نهیتکم، فزوروها) به مردان به دلیل مذکّر بودن این دو لفظ ادعای بی اساس و ناآگاهانه است، زیرا:

اوّلًا: بسیاری از خطابات قرآنی و روایی با لفظ جمع مذکّر وارد شده است. اگر مجرّد مذکّر بودن کلمه ای دلیل بر اختصاص آن به مردان باشد، لازم است که اکثر خطابات قرآنی و روایی شامل زنان نشود، مانند: «یأَیُّهَا الَّذِینَ ءَامَنُواْ کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصّیَامُ» (2) و «وَأَقِیمُواْ الصَّلَوهَ وَءَاتُواْ الزَّکَوهَ» (3) و «الْیَوْم احِلَّ لَکُمْ الطَّیِّبات» (4). بدون شکّ این آیات اختصاص به مردان ندارد.

1- مجموع الفتاوی، ج 24، ص 360؛ الفتاوی الکبری، ج 3، ص 42.
2- البقره/ 183.
3- البقره/ 443.
4- المائده/ 5.