در پرتو شریعت: پاسخ به شبهات وهابیت صفحه 271

بنابراین روایت مذکور دلالت بر حرام بودن گریه بر اموات ندارد.

و شوکانی می گوید:

«ذلک یعارض ما فی الأحادیث المذکوره فی الباب من الإذن بمطلق البکاء بعد الموت. (1)»

«این روایت در ظاهر معارض است با روایاتی که دلالت بر جواز گریه پس از مرگ افراد دارد.»

ب) دلیل بر جواز گریه در فراق عزیزان

سیره پیامبران، صحابه و تابعین بهترین دلیل بر جواز گریه در فراق عزیزان و دوستان است. اینک برخی از رفتارهای بزرگان دین را در فراق عزیزان خویش نقل می کنیم:

1. حضرت یعقوب علیه السلام در فراق یوسف علیه السلام، سالها گریه کرد، طوری که بر اثر گریه چشمان آن حضرت، سفید (نابینا) گشت.

در قرآن کریم می فرماید:

«قَالَ یأَسَفَی عَلَی یُوسُفَ وَابْیَضَّتْ عَیْنَاهُ مِنَ الْحُزْنِ فَهُوَ کَظِیمٌ» (2) «یعقوب گفت: ای دریغا بر یوسف! و دو چشم او از اندوه سفید شد، و او خشم خویش را فرو می خورد.»

شوکانی، ابن کثیر، آلوسی و بسیاری از عالمان و مفسّران اهل سنّت در تفسیر آیه شریفه: «وَابْیَضَّتْ عَیْنَاهُ مِنَ الْحُزْنِ» گفته اند: منظور آن است که چشمان یعقوب به خاطر زیاد گریستن سفید شد.(3)

1- نیل الأوطار، ج 4، ص 153.
2- یوسف/ 84.
3- فتح القدیر، ج 3، ص 48؛ البدایه والنهایه (ابن کثیر)، ج 1، ص 247؛ قصص الأنبیاء (ابن کثیر)، ج 1، ص 346؛ تفسیر البیضاوی، ج 1، ص 493؛ تفسیر الجلالین، ج 1، ص 316؛ الوجیز (الواحدی)، ج 1، ص 557؛ تفسیر أبی السعود، ج 4، ص 301؛ تفسیر النسفی، ج 2، ص 201؛ روح المعانی، ج 13، ص 40؛ عمده القاری، ج 5، ص 252.