اعتقادما صفحه 53

این عصاره عقیده ما درباره صحابه پیامبر اسلام (ص) است. 55-علوم ائمه اهل بیت (ع) از پیامبر (ص) است.

ما معتقدیم:با توجه به دستوری که پیامبر (ص) طبق روایات متواتره درباره قرآن و اهل بیت-علیهم السلام-به ما داده است که دست از دامان این دو بر نداریم تا هدایت شویم و نیز با توجه به این که ما،امامان اهل بیت-علیهم السلام-را معصوم می دانیم همه سخنان آنها و اعمالشان برای ما حجت و سند است،و همچنین تقریرشان (یعنی در حضور آنها کاری انجام شود و آنها نهی نکنند) ،بنابراین یکی از منابع فقهی ما بعد از قرآن و

سنت پیامبر (ص) ،قول و فعل و تقریر امامان اهل بیت-علیهم السلام-است.

و هر گاه به این نکته توجه کنیم که طبق روایات متعدد و معتبر،امامان اهل بیت-علیهم السلام-فرموده اند:آنچه را می گویند از پدران خود،از پیامبر اکرم (ص) نقل می کنند روشن می شود که در واقع روایات آنان روایات پیامبر است.و می دانیم روایات شخص ثقه و مورد اعتماد از پیامبر (ص) در میان تمام علمای اسلام مورد قبول است.

امام محمد بن علی الباقر (ع) به جابر»فرمود:«یا جابر انا لو کنا نحدثکم براینا و هوانا لکنا من الهالکین،و لکنا نحدثکم باحادیث نکنزها عن رسول الله (ص) ،ای جابر!اگر ما حدیثی به رای خویش و هوای نفس خود برای شما بیان کنیم از هلاک شدگان خواهیم بود،ولی ما احادیثی برای شما نقل می کنیم که به صورت گنجینه ای از رسول خدا (ص) برای شما اندوخته ایم . (17) در حدیث دیگری از امام جعفر بن محمد الصادق (ع) می خوانیم:کسی سؤالی از آن امام نمود، حضرت جواب گفت.آن مرد برای تغییر دادن نظر مبارک امام به بحث و گفتگو پرداخت،امام صادق (ع) فرمود:این سخنها را رها کن!«ما اجبتک فیه من شی ء فهو عن رسول الله،هر جوابی درباره چیزی به تو دادم از پیامبر (ص) است (و جای گفتگو ندارد!) ». (18)

نکته مهم و قابل توجه این که ما منابع معتبری در حدیث مانند«کافی و«تهذیب و«استبصار»و«من لا یحضره الفقیه و غیر آنها داریم،ولی معتبر بودن این منابع از نظر ما به این معنی نیست که هر روایتی در آنهاست،از نظر ما مورد قبول است، ما در کنار روایات،کتب رجال داریم که وضع راویان اخبار در تمام سلسله سندها در آنها تبیین

شده است،روایتی از نظر ما مورد قبول است که تمام افراد در سلسله سند حدیث،اشخاص ثقه و مورد اطمینان باشند.بنابراین روایاتی که در این کتب معروف و معتبر است اگر واجد این شرط نباشد از نظر ما قابل اعتماد نیست.

اضافه بر این،ممکن است روایتی باشد که سلسله سند آن نیز معتبر باشد،ولی علما و فقهای بزرگ ما از آغاز تاکنون،آن را نادیده گرفته و از آن اعراض کرده اند،زیرا خللهای دیگری در آن یافته اند،ما این روایت را«معرض عنها»می نامیم و از نظر ما فاقد اعتبار است.

از این جا روشن می شود کسانی که برای پی بردن به عقیده ما تنها به وجود روایت یا روایاتی که در بعضی از این کتب آمده استناد می کنند بی آن که تحقیق درباره سند این روایات کرده باشند،راه صحیحی را نمی پیمایند.

به تعبیر دیگر در میان بعضی از مذاهب معروف اسلامی،کتابهایی وجود دارد به نام صحاح که صحت روایات آنها از نظر نویسندگانش،تضمین شده و دیگران نیز بر آن صحه می گذارند،ولی کتب معتبر نزد ما چنین نیست،بلکه کتابهایی است که صاحبانش شخصیتهای برجسته و مورد اعتماد هستند،اما صحت سند روایات این کتب،موکول به بررسی رجال سند در کتب علم رجال می باشد.