اعتقادما صفحه 56

15-سوره مجادله،آیه 22.

16-سوره توبه،آیه 100.

17-جامع احادیث الشیعه،جلد 1،صفحه 18 از مقدمات،حدیث 116.

18-اصول کافی،جلد 1،صفحه 58،حدیث 121.

مسائل گوناگون

گذشته از بحثهایی که در فصول پیشین آمد که اصول اعتقادات ما را در مباحث اساسی دین اسلام روشن می سازد،ویژگیهای دیگری در اعتقادات ماست که در این فصل مطرح می شود.

-مساله حسن و قبح عقلی

ما معتقدیم:عقل انسان خوبی و بدی و حسن و قبح بسیاری از اشیاء را درک می کند،و این به برکت نیروی معرفت خوب و بد است که خدا به انسان بخشیده.بنابراین حتی قبل از نزول شرایع آسمانی،بخشی از مسائل به وسیله عقل بر انسان روشن بوده است،خوبی عدالت و نیکوکاری،بدی ظلم و بیدادگری،و خوبی بسیاری از صفات اخلاقی مانند«راستگویی ، «امانت ،«شجاعت ،«سخاوت و امثال آن،همچنین بدی دروغ و«خیانت و«بخل و مانند آن، همه از مسائلی است که عقل آنها را درک می کند،ولی از آن جا که عقل قادر به درک حسن و قبح همه اشیاء نیست و معلومات انسان در هر حال محدود است،ادیان الهی و کتب آسمانی و پیامبران برای تکمیل این امر از سوی خداوند مبعوث شدند تا هم بر ادراکات عقلی تاکید کنند و هم زوایای تاریکی را که عقل از درک آن عاجز بوده بر او روشن سازند.

اگر ما استقلال عقل را در تشخیص حقایق بکلی انکار کنیم،مساله توحید و خداشناسی و بعثت انبیاء و ادیان آسمانی از میان خواهد رفت،زیرا اثبات وجود خدا و حقانیت دعوت انبیاء، جز از طریق عقل امکان پذیر نیست.بدیهی است بیانات شرع در صورتی قابل قبول است که این دو اصل (توحید-نبوت) قبلا با دلیل عقل ثابت شود،و اثبات این دو موضوع تنها به دلیل شرع غیر ممکن است.

عدل الهی