- پیشگفتار 1
- مقدمه ناشر 1
- پیدایش تشیع 2
- پیدایش تشیع 2
- سخنی با مخالفین 3
- تشیع در اصطلاح 4
- تشیع در لغت 4
- 1 - ظهور تشیع در عصر پیامبرصلی الله علیه واله 5
- 2 - ظهور تشیع در سقیفه 5
- پیدایش تشیع 5
- 3 - ظهور تشیع هنگام قتل عثمان 5
- پیدایش تشیع 5
- عوامل ظهور تشیع 6
- عوامل ظهور تشیع 6
- 6 - تشیع متاثر از افکار ابن سبا 6
- 4 - ظهور تشیع پس از شهادت حسین بن علی علیه السلام 6
- 5 - تاثّر تشیع از افکار فارسیان 6
- عامل اول: ایات امامت و ولایت امام علی علیه السلام 8
- 1 - ایه ولایت 8
- عامل اول: ایات امامت و ولایت امام علی علیه السلام 8
- 2 - ایه تبلیغ 9
- 3 - ایه اکمال 9
- عامل سوم: ایات مرجعیت دینی اهل بیت علیهم السلام 10
- عامل دوم: ایات امامت اهل بیت علیهم السلام 10
- 2 - ایه هدایت 11
- عامل سوم: ایات مرجعیت دینی اهل بیت علیهم السلام 11
- 1 - ایه تطهیر 11
- 1 - سوره دهر 12
- عامل چهارم: ایات فضایل 12
- عامل چهارم: ایات فضایل 12
- 2 - ایه شراء 13
- 3 - ایه مباهله 13
- 4 - ایه مودت 14
- عامل پنجم: روایات امامت و ولایت 15
- 1 - حدیث غدیر 15
- 2 - حدیث دوازده خلیفه 15
- عامل پنجم: روایات امامت و ولایت 15
- 3 - حدیث ولایت 16
- 5 - حدیث منزلت 16
- عامل ششم: وجود روایات فراوان بر مرجعیت دینی اهل بیت علیهم السلام 16
- 6 - حدیث خلافت 16
- 4 - حدیث وصایت 16
- عامل ششم: وجود روایات فراوان بر مرجعیت دینی اهل بیت علیهم السلام 16
- 1 - حدیث ثقلین 17
- 2 - حدیث «انا مدینه العلم» 17
- 3 - حدیث سفینه 17
- عامل هفتم: روایات فضایل 18
- 4 - حدیث امان 18
- 5 - حدیث «علی مع الحقّ» 18
- 2 - حدیث «احبّ الخلق» 19
- عامل هفتم: روایات فضایل 19
- 1 - حدیث نور 19
- 5 - امام علی علیه السلام و باز بودن درب خانه او به مسجد 20
- 4 - امام علی علیه السلام برادر معنوی پیامبرصلی الله علیه واله 20
- 3 - امام علی علیه السلام میزان ایمان و نفاق 20
- 7 - امام علی علیه السلام و ابلاغ سوره برائت 21
- 8 - امام علی علیه السلام مولود کعبه 21
- 6 - امام علی علیه السلام و رد شمس 21
- 10 - امام علی علیه السلام اولین مسلمان و مؤمن 22
- عامل هشتم: وجود روایات فراوان در مدح شیعه 22
- 9 - امام علی علیه السلام و گرفتن لواء 22
- 11 - امام علی علیه السلام اولین نمازگزار با پیامبرصلی الله علیه واله 22
- مفهوم شیعه در لغت 23
- مفهوم شیعه در اصطلاح 24
- پیامبر و دعوت به تشیع 25
- روایات هم مضمون 26
- مفاد احادیث 28
- راویان احادیث از علمای اهل سنت 29
- تصحیح احادیث 32
- ارتباط ایه با امامت 32
- تصحیح احادیث 32
- 2 - مضمونی 32
- 1 - سندی 32
- بررسی شبهات 33
- 1 - برتری امام علی علیه السلام از پیامبرصلی الله علیه واله!! 33
- بررسی شبهات 33
- پاسخ 33
- 2 - شیعه یعنی محبّ!! 34
- پاسخ 34
- پاسخ 35
- 3 - عدم اطلاق لفظ شیعه بر فرقه امامیه!! 35
- 4 - اطلاق شیعه بر هر گروه و حزب!! 36
- پاسخ 36
- 5 - دعوت اسلام به اجتماع نه تفرقه!! 37
- پاسخ 38
- پاسخ 39
- 7 - هرگز صحابه عقیده شیعه را نداشتند!! 39
- پاسخ 39
- 6 - اثبات تشیع با روایات جعلی!! 39
- پاسخ 42
- 8 - تغییر در تشیع!! 42
- پاسخ 43
- 9 - تبری حضرت علی علیه السلام از عقاید شیعه!! 43
- پاسخ 45
- 10 - خروج از روش اسلام!! 45
- 11 - تمسک به تعریف شیخ مفیدرحمه الله!! 47
- پاسخ 47
- 12 - اشکالی بر تعریف شیخ مفیدرحمه الله!! 48
- پاسخ 48
- تاریخ تشیع 49
- تاریخ تشیع 49
- تشیع در عصر پیامبرصلی الله علیه واله 50
- 1 - بیعت با امیرالمؤمنین علیه السلام در روز غدیر خم 51
- برنامه تشیع در زمان رسول خداصلی الله علیه واله 51
- برنامه تشیع در زمان رسول خداصلی الله علیه واله 51
- 3 - کار عملی در تثبیت ولایت 52
- 2 - سرودن شعر در دفاع از ولایت 52
- تشیع هنگام وفات پیامبرصلی الله علیه واله 53
- 2 - تحصّن شیعیان در خانه فاطمه زهراعلیها السلام 54
- تشیع در ایام خلافت ابوبکر 54
- تشیع در ایام خلافت ابوبکر 54
- 1 - کاندیدا کردن امام علی علیه السلام برای بیعت 54
- 3 - موضع گیری ها در دفاع از ولایت 55
- 4 - سکوت معنادار 57
- 5 - مخالفت عملی 58
- 6 - مبارزه منفی 58
- تشیع در ایام خلافت عمر بن خطّاب 60
- تشیع در ایام خلافت عثمان 60
- تشیع در ایام امامت امیرالمؤمنین علیه السلام 61
- تشیع در ایام امامت امیرالمؤمنین علیه السلام 61
- الف) جنگ جمل 63
- ب) جنگ صفین 65
- پیشگامان تشیع از صحابه 67
- شرح حال برخی از پیشگامان تشیع 68
- 2 - ابوذر غفاری 69
- 1 - سلمان فارسی 69
- 3 - مقداد بن عمرو 70
- 4 - عمار بن یاسر 70
- 6 - براء بن عازب 71
- 5 - خذیمه بن ثابت 71
- 7 - ابوالهیثم بن تیهان 72
- 9 - ابوایوب انصاری 72
- 8 - خالد بن سعید بن عاص بن امیه بن عبد شمس 72
- 10 - حذیفه بن یمان 73
- 11 - عثمان بن حنیف 73
- 12 - سهل بن حنیف 74
- 13 - ابوالطفیل عامر بن واثله 74
- جنایات معاویه بر شیعه در اواخر حکومت امام علی علیه السلام 75
- تشیع در عصر امام حسن علیه السلام 77
- تشیع در عصر امام حسین علیه السلام 78
- تبرئه شیعه از دخالت در شهادت امام حسین علیه السلام 79
- ابعاد تشیع 79
- 1 - تشیع سیاسی 79
- ابعاد تشیع 79
- 3 - تشیع حبّی 80
- 2 - تشیع عقیدتی 80
- 4 - تشیع دینی 81
- شیعه واقعی کیست؟ 81
- نوع تشیع کوفیان 82
- تبعید بسیاری از شیعیان عقیدتی 83
- ملحق شدن گروهی از شیعیان کوفه به امام حسین علیه السلام 83
- شهیدان نامه رسان 87
- 2 - قیس بن مسهر صیداوی 87
- شهیدان نامه رسان 87
- پیشگامان شهادت 87
- 1 - عبداللَّه بن یقطر حمیری برادر رضائی امام حسین علیه السلام 87
- وجود خوارج در کوفه 88
- 1 - عماره بن صلخب آزدی 88
- 2 - عبدالاعلی بن یزید کلبی 88
- پیشگامان شهادت 88
- وجود شامیان در لشکر عمر بن سعد 89
- تشیع در عصر امام سجادعلیه السلام 89
- تشیع در عصر «امام محمد باقرعلیه السلام» 92
- تشیع در عصر «امام جعفر صادق علیه السلام» 93
- از منصور تا هارون 93
- تشیع در عصر «امام جعفر صادق علیه السلام» 93
- تشیع در عصر «امام موسی کاظم علیه السلام» 94
- تشیع در عصر «امام رضاعلیه السلام» 95
- تشیع در عصر «امام رضاعلیه السلام» 96
- تشیع در عصر «امام جوادعلیه السلام» 98
- تشیع در دوران «امام هادی علیه السلام» 99
- تشیع در دوران «امام هادی علیه السلام» 99
- عصر متوکل و پس از آن 100
- تشیع در عصر «امام حسن عسکری علیه السلام» 101
- تشیع در عصر «امام مهدی (عج)» 103
- عصر آل بویه، فاطمیان و حمدانیان 104
- حمدانیان و مذاهب شیعه 105
- تشیع در عهد سلجوقیان 106
- تشیع در عصر حکومت مغول 107
- تشیع در عصر صفویان و عثمانیان 108
- نقد فرضیه های خیالی 109
- نقد فرضیه های خیالی 109
- 1 - ظهور تشیع در سقیفه 109
- 3 - تشیع هنگام جنگ جمل 110
- 2 - ظهور تشیع هنگام قتل عثمان 110
- 5 - ظهور تشیع بعد از مقتل امام حسین علیه السلام 111
- 4 - تشیع، در واقعه صفین 111
- صاحبان این نظریه 112
- نسبت تشیع به ایرانیان 112
- صاحبان این نظریه 112
- نسبت تشیع به ایرانیان 112
- 5 - احمد عطیه اللَّه 113
- 1 - مستشرق دوزی 113
- 2 - مستشرق فان فلوتن 113
- 4 - احمد امین مصری 113
- 3 - مستشرق براون 113
- پاسخ 114
- عوامل تشیع ایرانیان نزدمستشرقین 116
- سخنان مستشرقین 116
- 2 - مستشرق جولد تسهیر 117
- 5 - شیخ محمّد ابوزهره 117
- 1 - مستشرق فلهاوزن 117
- 3 - مستشرق ادم متز 117
- 4 - مستشرق کیب 117
- 1 - ارتباط سببی با ایرانیان 118
- عوامل تشیع ایرانیان نزد عامه 118
- عوامل تشیع ایرانیان نزد عامه 118
- پاسخ 118
- 6 - دکتر علی حسین خربوطلی 118
- 2 - تناسب آراء بین شیعه وایرانیان 119
- پاسخ 119
- گسترش تشیع در ایران 119
- عبداللَّه بن سبا 120
- عبداللَّه بن سبا 120
- چکیده ای از قصه خرافی عبداللَّه بن سبا 120
- تهمت انتساب تشیع به عبداللَّه بن سبا 121
- تهمت انتساب تشیع به عبداللَّه بن سبا 121
- اقوال مورخان در مورد عبداللَّه بن سبا 122
- اقوال مورخان در مورد عبداللَّه بن سبا 122
- اختلاف در شخصیت ابن سبا 122
- الف) مؤیدین 123
- ب) تشکیک کنندگان 124
- ج) منکرین 129
- انصاف درباره عبداللَّه بن سبا 131
- نقد نظریه مؤیدین 132
- منابع روایت سیف 132
- 1 - ضعف سند 132
- اشاره 132
- 3 - طریق ذهبی 133
- 2 - طریق ابن عساکر 133
- 1 – طریق طبری 133
- 4 - طریق ابن ابی بکر 133
- تحلیل سند 134
- نقد کلّی روایات سیف بن عمر 137
- بررسی دو کتاب سیف بن عمر 137
- تالیفات سیف 137
- 5 - عطیه 145
- ادامه منابع روایت سیف 145
- سبب انتشار احادیث سیف در کتب مستشرقین 145
- روایت سیف بن عمر 146
- 6 - یزید فقعسی 146
- عدم نقل معاصرین و متقدمین بر سیف 147
- کلامی از علامه امینی رحمه الله 147
- روایات از غیر سیف بن عمر 148
- روایت اول 148
- روایات از غیر سیف بن عمر 148
- روایت سوم 149
- روایت دوم 149
- روایت پنجم 150
- روایت چهارم 150
- تناقض بین اراء 151
- اهانت در حق صحابه!! 151
- روش سیاسی عثمان 152
- تشیع، روح اسلام اصیل 156
- سخنی از علامه امینی 156
- تشیع، روح اسلام اصیل 157
- نقد کلامی از سعدبن عبداللَّه اشعری 158
- پاسخ 158
- انگیزه ها در نسبت حوادث به ابن سبا 160
- ایا عبداللَّه بن سبا همان عمار است؟ 161
- ایا عبداللَّه بن سبا همان عمار است؟ 162
- پاسخ 163
- ایا ابن سبا همان عبداللَّه بن وهب است؟ 164
- نسب عبداللَّه بن سبا 165
- ابن سوداء کیست؟ 166
- سبایه چه گروهی هستند؟ 168
- عبداللَّه بن سبا در مصادر شیعی 168
- کلامی از ابن حجر 170
- بررسی موضوع سوزاندن ابن سبا 171
- مراحل تشیع مراحل تشیع 172
- 2 - تشیع سیاسی 173
- 1 - تشیع روحی 173
- پاسخ 173
- اشاره 173
- 3 - تشیع صنفی 173
- اقسام تشیع اقسام تشیع 174
- تشیع و اعتزال 174
- اشاره 174
- ب) تشیع؛ دوستی اهل بیت علیهم السلام 175
- الف) تشیع به مفهوم «عام» 175
- ائمه و «تشیع اعتقادی» 177
- ج) تشیع اعتقادی 177
- محبوبیت علویان در بین مردم 180
- عوامل نفوذ و گسترش «تشیع» 180
- الف) محبوبیت علویان در بین مردم 180
- عوامل نفوذ و گسترش «تشیع» 180
- عوامل محبوبیت علویان 181
- ب) زهد شیعیان، عامل نفوذ تشیع 181
- ج) بسط تشیع و مظلومیت علویان 184
- د) نگرش «ضد ظلم» 185
- عوامل استبصار 186
- 1 - آشنایی با عظمت اهل بیت علیهم السلام 186
- آشنایی با عظمت اهل بیت علیهم السلام 186
- عوامل استبصار 186
- شواهد 187
- اهل بیت علیهم السلام از دیدگاه امام علی علیه السلام 187
- تاثیرپذیری از حضرت زهراعلیها السلام 189
- 2 - مظلومیت اهل بیت علیهم السلام 190
- مظلومیت اهل بیت علیهم السلام 190
- تاثیر پذیری از امام حسین علیه السلام 191
- 3 - آشنایی با واقعیت های عامه 196
- 4 - ضعف فقه عامه 197
- 5 - تحریف حقایق 198
- 6 - قوت استدلال شیعه 200
- 1 - تحریف حقایق 204
- موانع گسترش تشیع 204
- تحریف حقایق 204
- موانع گسترش تشیع 204
- برخی از تحریفات 206
- 2 - جلوگیری مخالفان از گسترش تشیع 213
- 3 - القای شبهات 214
- موانع درونی تشیع 216
- موانع درونی تشیع 216
- 1 - تقلید کورکورانه 217
- 2 - معیار قرار گرفتن اشخاص 218
- 3 - تعصّب 220
- 4 - ترس و وحشت 221
- رفض چیست و رافضی کیست؟ 223
- رفض در لغت و اصطلاح 223
- رفض چیست و رافضی کیست؟ 223
- اطلاقات لقب رافضی 224
- اطلاقات لقب رافضی 224
- 1 - مخالفان خلافت شیخین 225
- 2 - اهل تفضیل 225
- 3 - محبّان اهل بیت علیهم السلام 225
- منشا پیدایش 226
- اشاره 227
- وقوع رافضی در اسناد عامه وقوع رافضی در اسناد عامه 227
- 1- اسماعیل بن موسی فزاری (245 ه.ق) 227
- 2- بُکیر بن عبداللَّه طایی معروف به «ضخم»(785) 228
- 3- تلید بن سلیمان محاربی (190 ه.ق) 228
- 4- ثویر بن ابی فاخته 228
- 5- جابر بن یزید جعفی (128 ه.ق) 228
- 7- حارث بن عبداللَّه همدانی (65 ه.ق) 229
- 9- زیاد بن منذر (50 ه.ق) 229
- 8- حمران بن اعین 229
- 6- جُمَیع بن عمیر 229
- 11- سلیمان بن قَرم نحوی 230
- 13- عبداللَّه بن القدوس رازی 230
- 10- سعد بن طریف کوفی 230
- 12- عبّاد بن یعقوب اسدی رواجنی کوفی (250 ه.ق) 230
- 14- عبداللَّه بن صالح هروی (233 ه.ق) 231
- 16- عبداللَّه بن موسی (120-213 ه.ق) 231
- 17- عثمان بن امیر بجلی کوفی 231
- 15- عبدالملک بن اعین کوفی 231
- 18- علی بن زید تیمی بصری (129 ه.ق) 232
- 21- عمرو بن حمّاد قنّاد (222 ه.ق) 232
- 20- عمرو بن ثابت بکری (172 ه.ق) 232
- 19- عمار بن زریق کوفی (195 ه.ق) 232
- 24- محمّد بن راشد خزاعی (160 ه.ق) 233
- 23- غالب بن هذیل کوفی 233
- 25- موسی بن قیس حضری 233
- 26- میناء بن ابی میناء قرشی 233
- 22- عمرو بن عبداللَّه بن عبید کوفی (127 ه.ق) 233
- 29- هارون بن سعد عجلی 234
- 31- وکیع بن جراح 234
- 28- نفیع بن حارث کوفی 234
- 30- هاشم بن برید کوفی 234
- 27- ناصح بن عبداللَّه کوفی 234
- نقد برخی روایات در مذمّت رافضه 235
- 33- ابوحمزه ثمالی (150 ه.ق) 235
- 34- ابوعبداللَّه جدلی 235
- 32- یونس بن حبّاب اسیدی 235
- بررسی روایت شعبی 236
- بررسی روایت شعبی 236
- پاسخ 237
- اشکالات دلالی 238
- اشکالات دلالی 238
- نقد تشبیه اول 239
- پاسخ 239
- پاسخ 239
- نقد تشبیه دوم 239
- نقد اتهام 240
- نقل عبارت ها 240
- نقد اتهام 240
- نقد تشبیه چهارم 243
- پاسخ 243
- نقد تشبیه سوم 243
- نقد تشبیه پنجم 244
- پاسخ 244
- پاسخ 244
- نقد تشبیه ششم 245
- پاسخ 245
- نقد تشبیه هفتم 246
- پاسخ 246
- نقد تشبیه هشتم 246
- پاسخ 246
- نقد تشبیه نهم 247
- نقد تشبیه دهم 247
- پاسخ 247
- جواب اجمالی 248
- پاسخ 248
- ریشه اتهام 248
- ریشه اتهام 248
- جواب تفصیلی 249
- نقد تشبیه یازدهم 252
- نقد تشبیه دوازدهم 252
- پاسخ 252
- پاسخ 252
- نقد تشبیه سیزدهم 253
- پاسخ 253
- پاسخ 254
- نقد تشبیه پانزدهم 254
- نقد تشبیه چهاردهم 254
- پاسخ 255
- نقد تشبیه شانزدهم 255
- پاسخ 255
- ادعای برتری اهل کتاب بر رافضه 256
- وحدت اصول تعالیم انبیا 256
- ادعای برتری اهل کتاب بر رافضه 256
- پاسخ 257
- عدم جواز تکفیر مسلمین 258
- صفات و خصایص شیعه 258
- صفات شیعه 259
- صفات و خصایص شیعه 259
- شیعه و همیاری با برادران دینی 261
- این ها شیعه واقعی نیستند؟! 261
- تشیع مذهب اینده جهان 262
- وظیفه شیعه در معاشرت با مردم 262
- مفهوم تشیع 263
- خواجه نصیر طوسی و سقوط بغداد 265
- خواجه نصیر طوسی و سقوط بغداد 265
- تبرئه خواجه نصیر 266
- امامیه 268
- شیعه جعفری 269
- افتراق در جامعه اسلامی 269
- افتراق در جامعه اسلامی 269
- روایات هم مضمون 270
- احادیث «افتراق امت» 271
- احادیث «افتراق امت» 271
- 2- تقسیم به سه فرقه 272
- 1- تقسیم به دو فرقه 272
- 3- تقسیم به هفتاد و چند فرقه 273
- الف - روایات اهل سنت 273
- 3- تقسیم به هفتاد و چند فرقه 273
- ب - احادیث افتراق امت در مصادر شیعه 276
- راویان حدیث از صحابه 278
- راویان حدیث افتراق در مصادر فریقین 278
- تصریح به صحت حدیث 282
- معنای حقیقی یا مجازی 284
- بررسی کلّی احادیث افتراق امت 284
- بررسی کلّی احادیث افتراق امت 285
- پاسخ به شبهات 285
- فرقه ناجیه از دیدگاه اهل سنت 289
- فرقه ناجیه از دیدگاه شیعه 290
- منابع وماخذ 292
- پی نوشت ها 300
- از 1 تا 150 300
- از 151 تا 305 315
- از 306 تا 460 331
- از 461 تا 610 347
- از 611 تا 770 362
- از 771 تا 920 379
- از 921 تا 1040 394
- از 1041 تا 1156 407
ولی اگر مقصود نفی ریشه های اعتقادی تشیع در عصر رسالت، و یا انکار طرح نام شیعه توسط پیامبر اکرم صلی الله علیه واله باشد، این نظریه مورد قبول نیست.
علامه سیدمحسن امین عاملی این دو نظریه را یاداور شده و چنین می گوید: «در بحث قبل دانستی که در زمان پیامبرصلی الله علیه واله گروهی از مسلمانان، شیعه علی علیه السلام به حساب می امدند، آن گاه در جریان اختلاف در مساله امامت، تشیع ظاهر گردید؛ زیرا در ان گفت و گو انصار به مهاجران گفتند: «منّا امیر و منکم امیر» ؛ از هریک از ما و شما رهبری برگزیده شود. و مهاجران به دلیل این که از قوم و عشیره پیامبرند، سخن انصار را نپذیرفتند. ان گاه که خبر این بحث ها به حضرت علی علیه السلام رسید فرمود: «اگر استدلال مهاجران درست است، پس رهبر باید از ما (بنی هاشم) باشد، و گرنه استدلال انصار به قوت خود باقی خواهد ماند. اینجا بود که گروهی از بنی هاشم و خاندان عبدالمطلّب تشیع (امامت علی علیه السلام) را برگزیدند، و عده ای از مهاجرین و انصار نیز به انان پیوستند. در میان مهاجران، سلمان فارسی، ابوذر غفاری، مقداد بن اسود، عمار بن یاسر، خالد بن سعید، بریده اسلمی دیده می شدند. و در میان انصار، ابوالهیثم بن تیهان، سهل بن حنیف، عثمان بن حنیف، خزیمه بن ثابت ملقّب به ذوالشهادتین، ابی بن کعب، و ابوایوب انصاری به چشم می خورند».(430)
دکتر عبداللَّه فیاض می گوید: «دشوار است که بگوییم این افراد رایشان در استحقاق علی علیه السلام بر امامت
بعد از وفات پیامبرصلی الله علیه واله بدون هیچ مقدمه ای بوده است، بلکه استمرار طایفه ای از صحابه بر ولایت حضرت علی علیه السلام و اعتراف انان به امامت او، دلیل بر ان است که اعتقاد به امامت حضرت علیه السلام نتیجه افکاری نبوده که موقعیت سقیفه ان را ایجاد کرده باشد، بلکه از قبل وفات پیامبرصلی الله علیه واله سابقه داشته است».(431)
ابن قتیبه می گوید: «ابوذر هنگام بیعت، غایب بود و هنگامی که وارد مدینه شد و وضع را چنین دید، گفت: «اصبتم قناعه وترکتم قرابه، لو جعلتم الامر فی اهل بیت نبیکم لما اختلف علیکم الاثنان»؛(432) «به چیزی قناعت کردید و قرابت رسول خداصلی الله علیه واله را رها نمودید. اگر امر (خلافت) را در اهل بیت پیامبرتان قرار می دادید حتی دو نفر بر شما اختلاف نمی کردند».
2 - ظهور تشیع هنگام قتل عثمان
مستشرق فلهاوزن می گوید: «با کشته شدن عثمان، اسلام به دو حزب تقسیم شد: یکی حزب علی و دیگری حزب معاویه، و در زبان عربی به حزب، عنوان «شیعه» اطلاق می گردد. لذا لقب شیعه علی در مقابل شیعه معاویه به کار می رفت. ولی بعد از این که معاویه حکومت را در تمام دولت های اسلامی به دست گرفت استعمال لفظ شیعه محصور در پیروان علی علیه السلام شد».(433)
پاسخ: اولا: قبلا اشاره کردیم که «تشیع» ریشه هایی در قران و سنت دارد، و پیامبرصلی الله علیه واله از جانب خداوند متعال بنیانگذار این مذهب بوده است.
ثانیا: شیعه بعد از آن که حضرت علی علیه السلام به خلافت رسید از ازادی ویژه ای برخوردار شد، لذا می توان به این جهت گفت که شیعیان در عصر حکومت حضرت علی علیه السلام ظهور و بروز پیدا کرده است.