دفاع از تشیع و پاسخ به شبهات صفحه 24

مفهوم شیعه در اصطلاح

مورخان و محقّقان در ملل و نحل، عنوان شیعه را به طور مطلق بر شیعه دوازده

امامی اطلاق می کنند که در ذیل به برخی از این کلمات اشاره می کنیم:

1 - شهرستانی می گوید: «الشیعه هم الّذین شایعوا علیا علی الخصوص وقالوا بامامته وخلافته نصا ووصیه»؛(120) «به کسانی که فقط از علی علیه السلام پیروی نموده و امامت و خلافت او را به سبب نصّ و وصیت پذیرفته اند، شیعه اطلاق می شود.»

2 - ابن خلدون می نویسد: «الشیعه لغه هم الصحب و الاتباع و یطلق فی عرف الفقهاء و المتکلمین من الخلف و السلف علی اتباع علی و بنیه»؛(121) «شیعه در لغت به معنای همراه و پیرو است، امّا در عرف فقیهان و متکلّمان به پیروان علی و اولاد اوعلیهم السلام اطلاق می شود».

3 - میر سید شریف جرجانی می نویسد: «الشیعه هم الذین شایعوا علیا وقالوا انّه الامام بعد رسول اللَّه صلی الله علیه واله واعتقدوا انّ الامامه لاتخرج عنه وعن اولاده»؛(122) «شیعه به کسانی گفته می شود که از علی علیه السلام پیروی نموده و امامت او را پس از رسول خداصلی الله علیه واله پذیرفته اند و معتقدند که امامت از او و فرزندانش خارج نمی شود».

4 - محمّد فرید وجدی می نویسد: «و الشیعه هم الذین شایعوا علیا فی امامته و اعتقدوا انّ الامامه لاتخرج عن اولاده و قالوا لیست الامامه قضیه مصلحیه تناط باختیار العامه بل هی قضیه اصولیه هی رکن الدین. و لابد ان یکون الرسول صلی الله علیه واله قد نصّ علی ذلک صریحا. و الشیعه یقولون بعصمه الائمه من الکبائر و الصغائر و القول بالتولی و التبری قولا وفعلا الّا فی حال التقیه اذا خافوا بطش ظالم»؛(123) «به کسانی که علی علیه السلام را امام دانسته و از او پیروی کرده اند و امامت را خارج از اولاد او نمی دانند،

شیعه اطلاق می شود. اینان معتقدند که امامت قضیه ای مصلحتی نیست تا امّت به اختیار خود کسی را به عنوان امام معرفی کنند، بلکه رکن و پایه ای از ارکان دین می باشد. به همین جهت باید رسول خداصلی الله علیه واله به صراحت، امام پس از خود را معرفی نماید. از معتقدات دیگر شیعه این است که انان امامان را از گناهان کبیره و صغیره معصوم دانسته و می گویند: انسان در گفتار و رفتار باید تولّی و تبری را رعایت کند، مگر این که از دشمن ظالم بترسد که در ان حال می تواند تقیه نماید.»

5 - فیروز ابادی می گوید: «و قد غلب هذا الاسم علی کل من یتولّی علیا واهل بیته حتی صار اسما لهم خاصا»؛(124) «این اسم (شیعه) بر هر کسی که ولایت علی و اهل بیت علیهم السلام را قبول نموده است، غلبه پیدا کرده، تا جایی که اسمّ خاصّ ان ها قرار گرفته است.»

6 - ابن اثیر می گوید: «وقد غلب هذا الاسم علی کل من یزعم انّه یتولّی علیا -رض واهل بیته حتی صار لهم اسما خاصا. فاذا قیل فلان من الشیعه عرف انّه منهم»؛(125) «این اسم - شیعه - بر هر کسی که ولایت علی - رضی الله عنه - و اهل بیتش را بپذیرد به حیثی که اسم خاص او شود، غلبه پیدا کرده است. پس هرگاه گفته شود: فلان شخص از شیعه است به این معنا شناخته می گردد».