دفاع از تشیع و پاسخ به شبهات صفحه 286

1- ابن حزم در مورد این حدیث می گوید:«این حدیث از جهت اسناد هرگز صحیح به نظر نمی رسد».(1132)

پاسخ: از انچه گذشت به دست می اید که سند برخی از روایات افتراق امت از اعتبار لازم و کافی برخوردار است، خصوصا ان که برخی از علمای اهل سنت تصریح به صحّت ان کرده و سندهای مختلف ان می تواند یکدیگر را تقویت نماید.

2- این حدیث از حیث متن مضطرب بوده و الفاظ ان مختلف است و متون ان کم و زیاد دارد، و بدین جهت از اعتبار ساقط است.

پاسخ: گرچه متن این حدیث به جهت نقل به معنا در ان مختلف است ولی یک مطلب در تمام این روایات است که همگی بر ان اتفاق دارند و ان افتراق و تفرقه امّت اسلامی به فرقه های مختلف و گوناگون است.

3- شوکانی می گوید: «انچه در ذیل این احادیث امده که به جز یک فرقه تمام فِرق اسلامی در دوزخند، را جماعتی از محدثان تضعیف کرده اند، بلکه ابن حزم گفته که این زیادتی جعلی است».(1133)

پاسخ: انصاف ان است که این عبارت در برخی از روایات

صحیح السند امده است و لذا نمی توان ان را جعلی دانست.

4- برخی می گویند: این حدیث مستلزم ان است که از این امت افراد بسیاری هلاک شوند و اختلاف و تشتّت بین مسلمانان تا روز قیامت برقرار باشد و این مستلزم ان است که حکم به جهنمی بودن اغلب افراد امت اسلامی گردد.

پاسخ: بعد از ان که حدیث از حیث سند تمام بود باید التزام به مفاد ان داد و در مفاد ان هیچ استبعادی وجود ندارد؛ زیرا نظیر ان در امت های پیشین وجود داشته است همانگونه که در قوم حضرت نوح علیه السلام مشاهده می کنیم.

5- عبد الرحمن بدوی می گوید:«از این حدیث ذکری در مؤلّفات قرن دوم و حتی قرن سوم مشاهده نمی نماییم و اگر این حدیث صحیح می بود باید در کتاب های قدما یافت می شد».(1134)