منشور عقاید امامیه صفحه 70

می میرند. زیرا در صورت توبه، همه گناهان ـ حتی شرک ـ بخشوده می شود، و با توجه به اینکه آیه میان مشرک و غیر او فرق گذارده، باید بگوییم حاکی از آمرزش کسانی است که بدون توبه از دنیا بروند. روشن است که اگر چنین انسانی مشرک باشد بخشوده نمی شود، ولی اگر غیر مشرک باشد درباره او امید و نوید مغفرت وجود دارد; امّا نه به طور قطعی، بلکه با قید (لمن یشاء) یعنی کسی که اراده و مشیت الهی به آمرزش وی تعلق گیرد. قید (لمن یشاء) در آیه گذشته(که بیانگر رحمت واسعه الهی است) گنهکاران را بین «خوف» و «رجا» نگهداشته و آنان را به سوی پیشگیری از خطر ـ توبه قبل از مرگ ـ ترغیب و تحریص می کند . لذا، وعده مزبور، انسان را با دور کردن از دو پرتگاه «یأس» و «تجرّی» ، بر صراط مستقیم تربیت، او را به جلو سوق می دهد. امام کاظم (علیه السلام) می فرماید:«ولا یخلّد اللّهُ فی النّار إلاّ أهل الکفر والجحود وأهل الضلالة والشّرکِ: خداوند جز کافر و مشرک را جاودانه در آتش نخواهد گذاشت» و سرانجام از پاداش اعمال نیک خود بهره خواهد گرفت چنانکه می فرماید:(فَمَنْ یَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّة خَیراً یَرَهُ)(زلزله/7) (1). اصل یکصد و نوزدهم

ما معتقدیم که بهشت و دوزخ، هم اکنون نیز موجودند. شیخ مفید می فرماید: بهشت و دوزخ، هم اکنون موجود بوده، روایات بر وجود آنها گواهی می دهند و متشرّعه بر این مطلب اتفاق نظر دارند(2). آیات قرآن نیز به گونه ای بر وجود فعلی بهشت و دوزخ گواهی می دهد، چنانکه می فرماید: (وَلَقَدْ رَآهُ نَزْلَةً أُخری * عِنْدَ سِدْرَةِ الْمُنْتَهی * عِنْدَها جَنّةُ المَأْوی)

--------------
1 . بحار الأنوار، ج8، باب 27، حدیث 1. 2 . أوائل المقالات، ص 141.
-------------- صفحه 211

(نجم/13ـ15): پیامبر فرشته وحی را بار دیگر در نزد «سدرة المنتهی» دید; سدره ای که «جنة المأوی»نزد آن است. در جای دیگر، در مقام نوید و هشدار به مؤمنان و کافران، اعلام می کند که بهشت برای پرهیزگاران و دوزخ برای کافران آماده شده است، چنانکه در مورد بهشت می فرماید: (أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقینَ) (آل عمران/133) و در مورد دوزخ نیز خاطر نشان می سازد: (وَاتَّقُوا النّارَ الّتی أُعِدَّتْ لِلْکافِرینَ) (آل عمران/131). در عین حال ، جایگاه بهشت و دوزخ دقیقاً بر ما روشن نیست، و تنها از برخی آیات به دست می آید که بهشت در قسمت بالا قرار دارد، چنان که می فرماید:(وَ فِی السَّماءِ رِزْقُکُمْ وَما تُوعَدُونَ)(ذاریات/22).

-------------- صفحه 212 صفحه 213

بخش نهم: ایمان و کفر و بدعت و تقیه وتوسل و ...

بخش نهم