شیعه‌شناسی صفحه 113

بنابراین ما باید ببینیم که وسیله چیست و شامل چه چیزهایی می‌شود؟ و در برابر این آیه ما بایستی چه کار کنیم و چه وظایفی داریم؟

همانطور که می‌دانیم هدف از خلقت تقرب به خداوند و رسیدن به مقام خلافت‌اللهی است. و خداوند انسان را از آغاز بعنوان خلیفه قرار داده است «انّی جاعل فی الارض خلیفة» (1)برای اینکه انسان خلیفه و جانشین خدا بر روی زمین باشد احتیاج به وسیله دارد و بدون آن وسایل نیل انسان به قله کمال میسر نیست و لذا است که خداوند برای تقرب به خود در قرآن سفارش به بهره‌گیری از وسیله می‌کند.

حال که اهمیت موضوع روشن شد باید دید که این وسیله چیست؟

در میان مردم عربستان توسل به معنای تقرب است یعنی همان معنای اصلی آن که در تفاسیر فریقین آمده یعنی وظیفه داریم که بخداوند نزدیک شویم. در میان ایرانیان توسل یعنی وسیله قرار دادن مثلا برای رفتن به مسافرت شما توسط وسیله ای بنام ماشین ایاب و ذهاب می‌کنید.

پس حال که گفته می‌شود ما اهل بیت را وسیله قرار می‌دهیم یعنی بوسیله ایشان به خدا تقرب می‌جویم یعنی با پیروی از راه و روش ایشان قصد نزدیک شدن به خداوند را داریم. ولی مردم عربستان از این بیان ما دچار سوء برداشت شده‌اند بدین معنا که ما با وسیله قرار دادن اهل بیت علیهم‌السلام ایشان را عبادت می‌کنیم و به آنها تقرب می‌جوییم. پس ملاحظه فرمایید که اختلاف در مفهوم این کلمه است و نهایتا وقتی ما کلمه توسل را به کار می‌بریم یک معنای بدی از آن استنباط می‌کنند. از نظر علامه طباطبایی و راغب اصفهانی در کتاب مفردات وسیله در لغت به معنی رسیدن به چیزی با رغبت است و حقیقت آن عبارت است از مراعات کردن راه خدا با علم و عبادت و پیمودن راه شریعت و این یک وسیله ارتباطی است میان خدا و انسان که اگر انسان راه شریعت را بپیماید به خدا نزدیک