شیعه‌شناسی صفحه 120

رَحیما». (1)

و اگر آنها به آن هنگام که به خویشتن ستم کردند پیش تو آیند و طلب آمرزش از خدا کنند و پیامبر برایشان طلب مغفرت کند، خدا را توبه‌پذیری مهربان خواهند یافت.

ابن قدامه حنبلی در المغنی در آداب زیارت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم می‌گوید: به کنار قبر می‌روی و می‌گویی: (اَتیتک مُسْتَغْفِرا من ذنوبی، مُسْتَشْفِعا بکَ الی ربّی) آمدم نزد تو در حالی که از گناه خود استغفار می‌کنم و تو را شفیع خود در نزد پروردگارم قرار می‌دهم. (2)غزالی در احیاء العلوم این مطلب را آورده و بدنبال آن می‌گوید «مستحب است که زائر هر روز به زیارت بقیع برود و بعد از سلام به پیامبر و زیارت ائمه مدفون در آن (حضرات باقر علیه‌السلام ، صادق علیه‌السلام ، امام حسن علیه‌السلام و علی‌بن الحسین علیه‌السلام ) بپردازد و پس از آن در مسجد فاطمه رضی‌اللّه‌عنها نماز بخواند». (3)

اخیرا علمای اسلامی کتابی نوشته‌اند در جواز زیارت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم و اولیای الهی پس از مرگ و 75 تن از فقها آنرا امضاء کرده‌اند. (4)این نظری است که علمای اهل سنت در این باره دارند.

نظر علمای امامیه درباره توسل

بطور کلی این عزیزان می‌فرمایند که وسیله محبت به پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم ، اطاعت و دعای آن حضرت است و مرحوم علامه طباطبایی در تفسیر: (وابتغوا الیه الوسیله) نوشته‌اند که: وسیله به معنای محقق ساختن حقیقت عبودیت و رویکرد خاضعانه و نیازمندانه به حضرت حق است که لازمه وابراز این رابطه، علم و عمل است. در تفسیر منسوب به علی‌بن ابراهیم قمی اخباریان روایاتی را نقل کرده‌اند که: الوسیله اینجا منظور امام است. یعنی وابتغوا الیه بالامام / یعنی به سوی خدا بوسیله امام تقرب بجویید.

علامه طباطبایی می‌فرمایند یعنی بوسیله اطاعت از امام - (قُلْ اِنْ کُنْتم تُحِبّونَ اللّه‌َ

1- سوره نساء / آیه 64.
2- المغنی مع‌الشرح، ج 3، ص 588.
3- احیاء علوم‌الدین، ج 1، صص 261-258.
4- شیخ خلیل احمد سهارنپوری، عقائد اهل سنت و جماعت در رد وهابیت و بدعت، ترجمه عبدالرحمان سربازی، ص 86.