شیعه‌شناسی صفحه 75

1ـ ابویوسف (متوفی 183 هجری)

2ـ محمدبن حسن شیبانی (متوفی 189 هجری)

3ـ ابن جراح

4ـ اسماعیل بُحتری

5ـ عبدالوهاب ثقفی

اینان کسانی هستند که در مراحل مختلف فقه کوفی را تشکیل می‌دهند.

به هر روی آنچه تا کنون باقی مانده فقه حنفی است و فقه سفیان ثوری در حال حاضر پیروانی ندارد.

1ـ فقه حنفی:

منسوب به ابوحنیفه (150-80 ه . ق) .

نعمان بن ثابت بن کاوس منسوب به قبیله تمیم. وی سرسلسله یکی از مذاهب اربعه است. اصل او از فارس است. در کوفه برای تحصیل آمده و در کنار آن به خرید و فروش خز می‌پرداخته. وی صاحب مسندی است و کتاب مخارج در فقه و رساله‌ای که به وی منسوب است با موضوع اعتقادی بنام الفقه الاکبر و رساله دیگری بنام العالم و المتعلِّم.

وی با علمای کوفه مجالست داشته و از آنان فقه آموخت. از حمادبن ابی سلیمان هجده سال درس آموخته که او شاگرد ابراهیم نخعی (1)و شعبی است و ابراهیم نخعی فقه را از شریح قاضی، علقمه و مسروق بن اجدع گرفته که آنان نیز معلوماتشان را از حضرت علی علیه‌السلام و ابن مسعود گرفته‌اند.

دهلوی (2)مقایسه‌ای بین فقه ابوحنیفه و ابراهیم نخعی کرده که در این مقارنه معلوم شده ابوحنیفه صدی هشتاد فقهش مأخوذ از ابراهیم نخعی است. گفته شده در زمان خلفای عباسی منصور او را به بغداد فراخواند و خواست که قاضی القضات شود و او نپذیرفت و چون فکر کرد که این به خاطر قبول نداشتن خلافت وی است دستور داد تا