شیعه‌شناسی صفحه 96

5ـ وجوب نماز جماعت از نظر برخی از مذاهب:

در میان مذاهب اسلامی نماز جماعت مستحب مؤکد است به غیر از مذهب حنبلی که نماز جماعت را واجب می‌داند و لذا بهتر است که زائرین و مدیران محترم کاروانها به این مسأله توجه داشته باشند که مردم عربستان نماز جماعت را واجب می‌دانند و خیلی بد می‌دانند که کسی نماز جماعت را ترک کند.

6ـ نظم در صفوف:

امام جماعت مسجدالحرام و مسجدالنبی به نظم در صفها خیلی اهمیت می‌دهند تا جایی که قبل از شروع نماز می‌گویند: (سوّا صفوفکم) یعنی صفهایتان را یکسان کنید و تا صف اول کامل نشده دیگر صفها نباید تشکیل بشوند و در میان صفها نباید فاصله باشد. البته این منحصر به اهل سنت نیست و در شیعه به نقل از مستدرک آمده که: حضرت علی علیه‌السلام این مسأله را از جانب پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم سفارش می‌کردند و بحث اتصال صفها در فقه امامیه وجود دارد و به آن تأکید می‌شود.

البته گاهی اوقات شاهد هستیم که برخی با یک فاصله‌ای در حرمین شریفین مشغول نماز خواندن هستند و این مربوط به نوع فتوای علماء هر مذهب است که به طور مثال در فقه شافعی اگر امام و مأموم در یک مسجد باشند هر دو یک مکان محسوب شده و تا 300 ذراع فاصله مانعی نمی‌باشد و اگر خارج از مسجد باشد و بیش از 300 ذراع نباشد آن نماز را اشکال نمی‌دانند مشروط بر اینکه حائلی همچون خانه و دیوار بین امام و مأموم نباشد.

نکته دیگر در مورد امام جماعت است که از نظر تمامی مذاهب اسلامی وی باید جلوتر از مأموم باشد و اگر کسی مقدم بر امام جماعت نماز بخواند، نمازش باطل است. البته نماز استداره‌ای (دایره‌ای دور خانه خدا) استثناء شده است.

در فقه امامیه مرحوم صاحب عروة‌الوثقی آیت‌اللّه سید محمد کاظم یزدی و امام خمینی این مسأله را جایز می‌دانستند منتها به شرطی که مأموم در پشت خط دایره‌ای باشد.