آیین ما (اصل الشیعه) صفحه 170

2. معاملات: منظور از معاملات کلیه اموری است که روابط و وظایف مردم را با یکدیگر یا نسبت به خود مشخص می سازد، آن نیز بر سه قسم است: اموری که طرفینی است یعنی نیازمند به دو طرف می باشد مانند خرید و فروش و ازدواج و امثال آن، و اموری که یک طرفه می باشد مانند خرید و فروش و ازدواج و امثال آن، و اموری که یک طرفه است مانند طلاق و آزاد ساختن بردگان، واموری که مربوط به خود انسان است مانند طرز غذا خوردن و لباس پوشیدن و امثال آن.

«فقه» علمی است که احکام تمام این موضوعات را تحت چهار عنوان روشن می سازد: «عبادات، معاملات، ایقاعات، احکام».

اصول عبادتش شش چیز است که دو قسمت آن تنها جنبه بدنی دارد (نماز و روزه) و دو قسمت تنها جنبه مالی دارد (زکات و خمس) و دو قسمت دیگر هم جنبه بدنی دارد و همه جنبه مالی (حج و جهاد) جاهدوا باموالکم وانفسکم، و اما کفارات، کیفری های مخصوصی است که به جرایم معینی تعلق می گیرد.

(توضیح مسائل بالا در بحث های آینده از نظر شما خواهد گذشت).

***