آیین ما (اصل الشیعه) صفحه 175

می پوشاند اعم از خاک- سنگریزه- شن- سنگ و امثال آن، جزء مفهوم صَعِید» است حتی سنگهای معدنی پیش از آنکه پخته شود (و به صورت گچ و آهک و مانند آن درآید) جزء صعید است، و قول دوم صحیحتر به نظر می رسد.

این بود مختصری درباره نماز از نظر شیعه «امامیه» البتّه همان طور که اشاره شد هر یک از جزییات این موضوع، مباحث مشروح و جالبی دارد که حق آن را تنها در چندین جلد کتاب بزرگ می توان ادا نمود.

2. روزه

روزه از نظر شیعه امامیه یکی از ارکان عبادات اسلامی است و از جهت حکم شرعی به سه نوع تقسیم می گردد:

1. روزه واجب؛ آن هم بر دو قسم است: روزه ای که ذاتاً واجب می باشد (روزه ماه مبارک رمضان) و روزه ای که به واسطه بعضی از جهات واجب می گردد مانند: روزه کفاره، و بدل هدی، و نیابت و نذر و مانند آن.

2. روزه مستحب؛ مانند روزه ماه رجب و شعبان و روزه های مستحب دیگر که تعداد آن بسیار زیاد است.

3. روزه حرام؛ مانند روزه عید فطر و قربان، بعضی از علمای شیعه نوع چهارمی نیز برای روزه ذکر کرده اند و آن روزه مکروه است، مانند روزه روز عاشورا و روز عرفه ولی باید توجه داشت که مکروه بودن در اینجا به این معنا نیست که ترک آن از انجامش بهتر است بلکه کراهت در اینجا کراهت نسبی است یعنی نسبت به روزه های دیگر ثواب و مطلوبیت آن کمتر می باشد.

روزه شرایط و موانع و آداب و اذکار بسیاری دارد که در کتابهایی که دانشمندان شیعه در این زمینه نوشته اند- و تعداد آنها از هزاران کتاب تجاوز می کند- مذکور است.

در هر صورت التزام شیعه به روزه ماه رمضان به قدری زیاد است که حتی