آیین ما (اصل الشیعه) صفحه 181

5. حجّ

یکی از بزرگترین ارکان اسلام در نظر شیعه حج است، و طبق روایاتی که در کتابهای شیعه نقل شده کسی که حج را ترک کند او را مخیر می سازند که یهودی از دنیا برود یا نصرانی! و چنین کسی در آستانه «کفر» است همان طور که آیه شریفه نیز اشاره ای به این مطلب دارد: «وَمَنْ کَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِیٌّ عَنِ الْعَالَمِینَ»؛ و هر کس کفر ورزد (و حج را ترک کند به خود زیان رسانده) و خداوند از همه جهانیان بی نیاز است».(1)

حج در حقیقت یک نوع جهاد بدنی و مالی است، بلکه حج جهاد معنوی است همان طور که جهاد، حج حقیقی می باشد و با دقت در اسرار و آداب این دو دستور اسلامی یک نوع وحدت و هماهنگی در میان آن دو به خوبی احساس می گردد.

در صورتی که شرایط عمومی از قبیل «بلوغ و عقل» و شرایط خصوصی از قبیل مستطیع بودن (داشتن زاد، توشه، مرکب، سلامت بدن و امنیّت راه) در انسان جمع باشد حج یک مرتبه در تمام عمر واجب می شود، البتّه وجوب آن وجوب فوری است و نمی توان آن را تأخیر انداخت.

«حج» بر سه نوع است: حج افراد که آیه زیر به آن اشاره می فرمایند: «وَللَّهِ عَلَی النَّاسِ حِجُّ الْبَیْتِ»؛ و برای خدا بر مردم است که آهنگ خانه او کنند ...».(2) و حج قران که در این آیه به آن اشاره شده: «وَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَهَ للَّهِ»؛ و حج و عمره را برای خدا به اتمام رسانید ...»(3) و حج تمتع که این آیه ناظر به آن است: «فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَهِ إِلَی الْحَجِّ»؛ هر کس با ختم عمره حج را آغاز کند ...».(4)

1- سوره آل عمران، آیه 97
2- سوره آل عمران، آیه 97
3- سوره بقره، آیه 196
4- سوره بقره، آیه 196