آیین ما (اصل الشیعه) صفحه 187

یکدیگر باشند، و بر هر کسی سه چیز واجب باشد: یاد گرفتن و عمل کردن، تعلیم به دیگران، وادار ساختن افراد دیگر به علم و عمل.

اینجاست که انسان از عظمت این دین و این مکتب عالی تربیتی در شگفت می شود، ولی از آن شگفت انگیزتر وضع رقّت بار مسلمانان کنونی است! که با داشتن چنین برنامه هایی، به چه روزی افتاده اند؟!

*** این بود اصول عبادات اسلامی از نظر شیعه امامیه که ما فقط به یک اشاره اجمالی قناعت کرده و شرح و توضیح آن را به کتابهای گسترده که بزرگان علما و دانشمندان ما از صدر اوّل اسلام تاکنون نگاشته اند وا می گذاریم.

وهمان طور که سابقاً هم اشاره شد تعداد این کتابها به قدری زیاد است که تنها آنچه از آن در زمان ما باقی مانده بر صدها هزار کتاب بالغ می شود، گذشته از کتابهای فراوان دیگری که به واسطه عوامل گوناگونی از بین رفته و به دست ما نرسیده است.

معاملات از نظر شیعه

همان طور که قبلًا هم اشاره کردیم معاملات بر چند قسمت است:

1. معاملات طرفینی: این گونه معاملات تعهداتی است که نیازمند به دو طرف می باشد، یکی را «موجب» و دیگری را «قابل» می گویند. مثلًا آن کس که می گوید این ملک را فروختم «موجب» و آن کس که می گوید خریدم یا قبول کردم «قابل» است.

اگر معامله بر محور «اموال» دور می زند آن را «معاوضه» می گویند، معاوضات نیز بر دو نوع است:

اوّل- «عقود لازم» مانند خرید و فروش، اجاره، مصالحه، رهن، هبه و بخشش با عوض، و امثال آنها. این گونه معاملات را گاهی «عقود مغابنه» نیز می نامند