ولی مسلماً مقام! ابن عباس که دانشمند اسلام (حبرالامه) لقب یافته از آن بالاتر است که نسبت تحریف به قرآن بدهد، اگر این حدیث صحیح باشد حتماً منظور او این بود که تفسیر آیه چنین نازل گردیده است.
افسانه نسخ آیه
در هر حال، اعتقاد عموم علمای اسلام، بلکه ضرورت دین، بر این است که در آغاز «ازدواج موقت» مشروع بوده (1) و مسلمانان در صدر اسلام به آن عمل می کرده اند، نهایت این است که مخالفین این حکم مدعی هستند که بعداً نسخ و تحریم شده است ولی در مورد نسخ آن اختلاف است. و روایاتی که در این باره ادعا می کنند پریشان و ضعیف می باشد.
بدیهی است چنان احادیثی نه تنها موجب یقین نمی گردد بلکه از آنها ظن و گمان هم نمی توان پیدا کرد، در صورتی که قواعد علمی به ما می گوید: حکم قطعی را جز دلیل قطعی نسخ نمی کند.
توضیح اینکه: درباره چگونگی نسخ این حکم، گاهی ادعا می نمایند که خود پیغمبر صلی الله علیه و آله ازدواج موقت را نخست تجویز و سپس تحریم نموده است؛ بنابراین ناسخ آن، سنّت پیغمبر می باشد.
و گاهی می گویند: ناسخ آن، آیات قرآن مجید است، در اینجا نیز اختلاف
1- عبداللَّه بن عباس( زاد المعاد، ج 17 ص 213. جابر بن عبداللَّه انصاری، صحیح مسلم، ج 2، ص 1022. عمران بن حصین خزاعی( بخاری، مسلم و بیهقی). عبداللَّه بن مسعود( صحیح مسلم، ج 2، ص 1022؛ عبداللَّه بن عمر( مسند احمد، ج 2، ص 95)، معاویه( المعلی، شرح الموطأ للزرقانی)، ابوسعید خدری( عمده القاری، ج 8، ص 310)، سلمه و معبد فرزندان امیه جمعی( المحلی، الاصابه، ج 2، ص 63)، زبیر بن عوام( العقد الفرید، ج 2، ص 139) اسماء دختر ابوبکر( مسند ابوداود، ص 227)، خالد بن مهاجر مخزومی( صحیح مسلم، ج 2، ص 1026)، عمروبن حریث فرشی( کنزالعمال، ج 8، ص 293)، ابیّ بن کعب انصاری( تفسیر طبری، ج 5، ص 9) سعید بن جبیر( تفسیر شوکانی، ج 1، ص 474) ابوذر غفاری( زادالمعاد، ج 1، ص 207) نقل از جزوه متعتان کانتا، ص 16- / 18