کتابخانه بالقرآن

آیین ما (اصل الشیعه) صفحه 203

صفحه 203

«تحریم قانونی و عرفی» برای آن روز بوده است.(1)

ولی متأسّفانه بعضی از محدثان معاصر او و بعضی دیگر از محدثان ساده لوح که بعد از وی روی کار آمدند چون از این نکته باریک غافل بودند، و از طرفی از شخصی مانند «عمر» که وظیفه او حراست و پاسداری احکام اسلام بود بسیار دور می دانستند، حلال خدا را حرام کند و حدود الهی را بشکند، لذا به فکر پیدا کردن «مجوزی» افتادند و راهی جز این نیافتند که ادعا کنند پیغبمر اکرم صلی الله علیه و آله این موضوع را نخست مباح و سپس تحریم نموده است، و از آنجا که این ادعا با حقیقت وفق نمی داد لذا در توضیح و تشریح آن گرفتار آن همه تناقض گویی و اختلاف شدند، در حالی که اگر عمل خلیفه را به صورتی که ما گفتیم توجیه می کردند هرگز مجبور به آن همه تکلف و خلاف گویی نمی شدند!

گواه این سخن، روایتی است که سابقاً از «مسلم» از جابر بن عبداللَّه انصاری نقل کردیم، او می گوید: «در زمان پیغمبر صلی الله علیه و آله و خلیفه اوّل ما با مهر مختصری برای چند روز متعه می کردیم تا اینکه «عمر» در جریان «عمرو بن حریث» از آن نهی کرد.

دانشمند سنی «وشتانی آبی» در شرحی که بر صحیح «مسلم» به نام «اکمال المعلم» نگاشته چنین می نویسد: «بعضی می گویند: این نهی در آخر

1- توجیه مؤلف عالیقدر نسبت به کار خلیفه دوم یک توجیه بزرگوارانه و توأم با خوش بینی زیاد و اغماض از بعضی جوانب مطلب است، ولی در اینجا یک احتمال دیگر هم هست که شاید با ظاهر حدیثی که از خلیفه دوم نقل شده سازگارتر باشد و آن اینکه طرز تفکر خلیفه درباره احکام و مقررات اسلام آنچنان که ما امروز داریم نبوده است، گویا او همه احکام اسلام را ابدی نمی دانسته، و معتقد بوده لااقل قسمتی از احکام و مقررات اسلامی تابع وضع زمان و اقتضای محیط است که می توان آن را عوض نمود، لذا می گوید: در زمان پیغمبر خدا صلی الله علیه و آله حکم چنین بوده و من آن را تغییر داده و چنان می گویم! بدیهی است این طرز تفکر با ابدیت احکام و مقررات اسلام سازگار نیست، و موضوع« وحی» را در ردیف افکار معمولی بشر قرار می دهد، و عملًا پیغمبر صلی الله علیه و آله و احکام و دستورهای او را محدود به زمان و مکان و شرایط خاصی می کند. آیا هیچ یک از دانشمندان امروز اسلام می توانند با این طرز تفکر موافقت نمایند؟!