آیین ما (اصل الشیعه) صفحه 231

که از ادامه زوجیت در بعضی موارد به وجود می آید موجب مشروعیت طلاق شده، ولی از طرف دیگر چون مردم غالباً از عواقب کارها بی خبرند، به چیزهایی علاقه دارند که صلاح آنها در آن نیست و از چیزهایی متنفرند در حالی که مصلحت آنان در آن است، و بسیار می شود تحت تأثیر عوامل گوناگونی بدون مطالعه و دقت در جوانب کار تصمیمات فوری و عجولانه می گیرند، لذا حکمت و رحمت الهی ایجاب می کند که حتی الامکان از طلاق بپرهیزند و با خونسردی عاقبت کار را بسنجند.

به همین جهت قانونگذار اسلام، شرایط و قیود زیادی برای «طلاق» قرار داده است که عملًا موجب تقلیل طلاق می شود چه اینکه گفته اند: «هر چیز قیود و شرایطش زیاد شد کمیاب می گردد»!

یکی از مهمترین شرایط آن از نظر شیعه، حضور دو نفر شاهد عادل هنگام اجرای صیغه طلاق است چنانکه قرآن مجید می فرماید: «وَأَشْهِدُوا ذَوَی عَدْلٍ مِّنْکُمْ»؛ و دو مرد عادل از خودتان را گواه گیرید».(1)

بنابراین اگر طلاق بدون حضور این دو نفر صورت گیرد از نظر ما باطل است، و این در واقع بهترین وسیله برای جلب اتحاد و اصلاح میان دو همسر و از بین بردن موجبات نفاق و تفرقه است؛ زیرا بدیهی است افراد عادل و درستکار علاوه بر اینکه نفوذ کلام و تأثیر سخن دارند، خود را موظف به اصلاح طرفین و نصیحت چنان زن و مردی، که کانون خانوادگی آنها در آستانه از هم پاشیدن قرار گرفته است، می دانند. اگر پندها و نصایح آنها در همه این موارد اثر نکند لااقل به مقدار قابل توجهی می تواند مؤثر واقع گردد و از بحرانهای روحی که